رسانه و هنر اسلامی صفحه 82

داده می شود و در این صنف، دوازده استاد وجود دارد که رمز این عدد نشانه ای است از پیروی آنان از دوازده امام. این دوازده استاد به سه دسته تقسیم می شوند و برای آن چهار پیر شریعت، چهار پیر طریقت و چهار پیر حقیقت قائل می شوند، به طوری که هنر چیت سازی، هنری دنیوی شمرده نمی شود و بدون شناخت مبانی معنوی آن، نوعی شرک تلقی می گردد. در این فتوت نامه درباره رنگ سفید و رنگ سیاه، سخنان درخوری آمده است. رنگ سفید به پیراهن لوط نسبت داده شده است که وی پس از تخریب شهرش چنان گریست که خون به جای اشک از چشمش جاری شد و لباس سفید وی آلوده گشت. از این رو، وی به درگاه خداوند مناجات کرد و خداوند یک جفت قالب که به رنگ سیاه بود، برایش فرستاد. همچنین در این فتوت نامه آمده است که خمره رنگ در زمان نوح به دست آمده است و دو تخته صندوق نیز از کشتی نوح پیدا شده است و طَغار، تشت گِلین نیز از سنگ حضرت آدم تراشیده بود.(1)

از جمله وجوه مشترک فتوت نامه ها، وجود رمز و نماد در آنهاست، به طوری که در مراحل انجام کار در هر یک از مشاغل و حرفه ها، با سخنانی عرفانی و تأویلی مواجه هستیم که نسبت به امور ظاهری آن شغل ارائه می شود. در این راستا، هر یک از مشاغل به یکی از پیامبران بزرگ نسبت داده شده که خود، بستر مناسبی را برای تأویل فراهم ساخته است. برای مثال، در فتوت نامه چیت سازان گفته شده است که لوط پیامبر، هنر رنگرزی پارچه را از جبرئیل آموخته است و جبرئیل، استاد تهیه رنگ خوانده شده است. در فتوت نامه آهنگران نیز آهنگری به داود نبی علیه السلام یا در فتوت نامه کرباس بافان، کرباس بافی به شیث نبی علیه السلام منسوب شده است.