رسانه و هنر اسلامی صفحه 98

استفاده از اصطلاحات و مفاهیم عاشقانه نزد حافظ، جامی و نظامی، جنبه استعاره ای و کنایی داشته و تشبیهات و تمثیلات به کار رفته در اشعارشان، ناظر به مفاهیم حکمی است. به علاوه، برخی از این موضوع ها برگرفته از ادبیات قرآنی است و شایبه تفسیر صرفاً مادی از آن بعید است.(1) البته در این میان، نسخه هایی از نگارگری با مضامین حماسی و اسطوره ای، برگرفته از شاهنامه و امثال آن وجود دارد که تصویر کشیدن آنها، با این مسئله که نگارگری به ادبیات حکمی و معنوی تمایل داشته است، منافات ندارد. نگارگران ایرانی تا قبل از دوره شاه عباس دوم، نگاره ها را در کنار اشعار، در یک صفحه، قرار می دادند و تبعیت نگارگری از ادبیات تا آن زمان ادامه داشت. تنها در این دوره بود که به تدریج، پیوند نقاشی و ادبیات به دست نقاشانی همچون رضا عباسی، محمد زمان و شاگردان آنان سست گردید و هنرمندان ایرانی که دانش آموخته غرب بودند، مؤلفه های هنر غربی را که تازه رنسانس را در عرصه ادبیات و هنر تجربه می کرد وارد هنر ایران کردند.

آرتور پوپ، تبعیت نقاشی از شعر و اندیشه های دینی و فلسفی را یک امر اتفاقی نمی داند و معتقد است ایرانیان جزء ملت هایی هستند که همواره اندیشه خود را شاعرانه بیان می دارند. از این رو، نقاشی هم بیانی از حکایات و داستان هایی است که شاعران آنها را با شعر توصیف کرده اند. وی می نویسد:

این امر که در ایران، نقاشی تابع شعر و اندیشه های دینی و فلسفی است، نباید اتفاق تلقی شود. ایرانیان چنان که ادبیات هزار ساله ایشان نشان می دهد،