تولید ملی، کار و سرمایه از منظر آموزه های دینی صفحه 117

همان گونه که گفته شد، تجارت در دین اسلام بر پایه معنویت و فضیلت استوار است و بارها در کتاب های فقهی، به تاجران تأکید شده است که از روی عدل و انصاف رفتار کنند.

در جامعه اسلامی، همه روابط اجتماعی باید بر مبنای فضایل اخلاقی و در نظر گرفتن ارزش های الهی انجام بگیرد. از جمله اصول مهم حقوق تجارت در عصر حاضر، گردش ثروت و توزیع عادلانه آن است و در قرآن کریم در این باره چنین آمده است:

ای اهل ایمان بسیاری از علما و راهبان اموال مردم را به باطل طعمه خود کرده اند و از راه خدا باز می دارند و کسانی که طلا و نقره را گنجینه و انباشته می کنند و آنها را در راه خدا انفاق نمی کنند آنان را به عذاب دردناک بشارت بده. (توبه: 34)

برای اینکه داد و ستد روندی اسلامی و شایسته داشته باشد، باید احکام و مقررات و سیره و روش پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام مورد توجه باشد. به یک اعتبار مجموعه سفارش های اسلام درباره تجارت را می توان در محورهای زیر خلاصه کرد:

الف) انگیزه سالم

الف) انگیزه سالم

انسان به هر عملی که می پردازد، اعم از عبادات و اعمال صالح یا فعالیت های اجتماعی، باید در انجام آن نیت و انگیزه سالم و شرعی داشته باشد. در ارزش گذاری رفتارهای آدمی از دیدگاه اسلام، افزون بر حسن عمل، سنجش ها و معیارهایی همچون نیت نقش دارند. از سوی دیگر، پسندیدگی حسن نیت، همه رفتارها و کردارهای آدمی را در بر می گیرد و این امر تنها به انجام وظایف عبادی منحصر نمی شود. رسول گرامی اسلام به ابوذر غفاری