دروس اعتقادی صفحه 156

مرحوم صدوق و منتخب الاثر.

آنچه در این مورد (طول عمر و غیبت طولانی) جهت رفع استبعاد و بعید شمردن و ناباوری بعضی از افراد تذکر داده می شود مطلب قابل توجه زیر است:

مطالبی که انسان با آنها برخورد می کند از سه صورت زیر بیرون نیست .

1 بعضی از مطالب ضد عقل است و عموم عقلاء آن را ضد عقل می یابند . مثل این که کسی مطلبی را بگوید که لازمه اش اجتماع ضدین و یا اجتماع نقیضین و امثال آنها باشد .

و یا به عبارت دیگر: بعضی از مطالب، قابل قبول برای هیچ عاقلی نیست و با عقل عموم عقلاء سازگار نبوده و از نظر عموم، عقلاً محال است مثلاً اگر کسی بگوید: دو به اضافه دو مساوی با پنج می باشد بدیهی است هنگام برخورد با چنین مطلبی سریعاً حکم به بطلان و محال بودن آن می شود و جای هیچ گونه تردیدی در نادرستی آن نیست .

2 بعضی از مطالب، مطالبی است که به عکس مطلب اول، کاملاً برای عقل روشن و به هر کس گفته شود سریعاً می پذیرد و حکم به درستی آن می کند مانند بسیاری از مسائل اخلاقی و غیر اخلاقی روشن، عدالت نیک است، ظلم قبیح است، علم و دانش ارزنده است، بدیهی است که در برخورد با این مسائل انسان عاقل بخوبی این مطلب را پذیرفته و قبول می نماید .

3 بعضی از مسائل نه ضد عقل است تا سریعاً انکار شود و نه از قبیل مسائل بدیهی است تا سریعاً پذیرفته شود بلکه مقداری پذیرش آن