- مقدمه 1
- پیشگفتار 2
- شناخت هستی 3
- خودشناسی (انسان شناسی) 4
- برنامه و راه شناسی 4
- اشاره 6
- بخش اوّل: هستی شناسی (خداشناسی) 6
- اشاره 9
- اصول فلسفه دیالکتیک 9
- مطلب اول: 12
- بررسی نظریّات یاد شده 12
- مطلب دوم: 13
- نتیجه: 17
- اشاره 18
- برهان اوّل: برهان حدوث و نیاز 18
- اشاره 18
- آفریدگار جهان 18
- برهان حدوث به بیان دیگر 25
- برهان دوم: نظم و نظامات و هدفداری در جهان 26
- اشاره 26
- أندکی در خود بنگریم 29
- اشاره 34
- برهان سوم: وجوب و امکان 34
- توضیح 34
- فطرت 37
- بحث صفات 42
- اشاره 42
- راههای إثبات یا نفی صفات آفریدگار 43
- الف فطرت 43
- اشاره 43
- ب: تفکّر در خلقت 44
- ج: تبیین و تشریح مفهوم واجب الوجود 45
- 2 آفریدگار جهان عالم است 46
- 1 آفریدگار جهان أزلی و أبدی است 46
- صفات ثبوتی 46
- اشاره 48
- محال ذاتی قابل تعلّق قدرت نیست 48
- 3 آفریدگار جهان قادر است 48
- 4 آفریدگار جهان حیّ و زنده است 50
- اشاره 50
- 5 آفریدگار جهان عادل است 50
- پرسش: 51
- 6 خداوند غنی است 53
- 7 خداوند مرید است 54
- اشاره 55
- 1 خداوند یکتا است و شریک و شبیه ندارد و قابل تجزیه و تقسیم نیست. 55
- اشاره 55
- دلیل اوّل: فطرت 55
- صفات سلبی 55
- دلیل دوّم: برهان ترکیب 56
- دلیل سوّم: برهان تمانع 56
- توضیح: 56
- اشاره 56
- دلیل پنجم: 58
- دلیل چهارم: 58
- دلیل ششم: 60
- 2 خداوند مرکّب نیست 61
- 1 توحید ذاتی 62
- 2 توحید صفاتی 62
- اشاره 62
- اقسام توحید 62
- 3 توحید أفعالی 63
- 4 توحید عبادی 64
- اشاره 65
- بخش دوّم: پیامبرشناسی (راه و برنامه شناسی) 65
- نبوّت عامه 66
- نبوّت 66
- اشاره 66
- نبوّت خاصّه 67
- لزوم وجود نبیّ 68
- اشاره 68
- حسّ و عقل در شناخت سعادت ناتوانند 69
- نارسایی و ناتوانی مکتب های بشری 70
- [إثبات نبوّت و رسالت ] 73
- معجزه 73
- کرامت 74
- معجزه و سحر 74
- چگونه معجزه دلیل رسالت است؟ 75
- اشاره 75
- معجزات پیامبر اسلام 75
- إعجاز قرآن 76
- اشاره 76
- وجوه إعجاز قرآن 78
- اشاره 82
- الف: توحید و توصیف خداوند بزرگ 83
- ب: مسائل إجتماعی 84
- ج: أخلاقی، عبادی، اقتصادی و إعتقادی 87
- د: إخبار از غیب 89
- ه: أسرار خلقت 91
- اشاره 94
- عصمت 94
- توضیح: 95
- دلیل عقلی بر عصمت پیامبران 95
- اشاره 95
- دلیل نقلی بر عصمت پیامبران 97
- توضیح: مبارزات و درگیری های رسول اکرم صلی الله علیه وآله که نفی بت و شرک و خرافات و دعوت به توحید بود از نظر کفّار و مشرکین قریش گناه بود، لذا در چنین مواردی کسی که با عادات و خرافات آنان مخالفت کند و بر رسوم باطل و جامعه شوریده باشد تا زمانی که در مغلوبیت باشد و به قدرت نرسیده، همواره مورد إنتقاد عموم آن جامعه خواهد بود و کارهای او را گناه شمرده و او را سرزنش می کنند. ولی هنگامی که همان فرد با بدیها و خرافات مبارزه کند و قدرت را در دست گیرد همه حرف ها و مذمّت ها تمام شده، بلکه تبدیل به تحسین و ستایش می گردد. در جریان فتح مکه چنین شد با رسیدن پیغمبر أکرم صلی الله علیه وآله به قدرت، تمام بدگوئی ها و گناه هایی که کفّار قریش و مشرکین عرب از نظر خودشان به پیامبر أکرم صلی الله علیه وآله نسبت می دادند تمام شد و مبدّل به تمجید و تعریف گردید و همان بدگویان تمسّخر کننده سخنشان عوض شد و می گفتند: «أنت أخ کریم و ابن أخ کریم» شما برادری بزرگوار و فرزند برادری بزرگوار می باشی. 108
- خاتمیّت 111
- عصمت و عدالت 111
- وحی 115
- پیامبران اُولُوا العزم 117
- اشاره 118
- بخش سوم: امامت 118
- امامت 119
- اشاره 119
- امامت عامّه 119
- اشاره 119
- دلیلهای عقلی بر نیاز امت اسلامی به امام 120
- ج خدای تعالی می فرماید: «وَ یَوْمَ نَبْعَثُ فِی کُلِّ اُمَّهٍ شَهِیْدَاً عَلَیْهِمْ مِنْ اَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنَا بِکَ شَهِیْدَاً عَلیَ هؤُلاءِ» . 122
- ب خدای تعالی می فرماید: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ» . 122
- دلیلهای نقلی بر نیاز امت اسلامی به امام 122
- الف خدای تعالی می فرماید: «وَ إِنْ مِنْ اُمَّهٍ اِلاَّ خَلاَ فِیها نَذیرٌ» . 122
- اشاره 122
- امامت خاصّه 124
- اشاره 124
- طریق اوّل: نصّ 128
- طریق دوّم: 138
- طریق سوم 139
- ترجمه و توضیح 143
- امامت سایر ائمه تا حضرت مهدی علیه السلام 147
- الف) نص 147
- اشاره 147
- ب) ادعای امامت همراه با کرامت 149
- ج) فضائل و شایستگی های آنان 150
- مسئله طول عمر و غیبت طولانی حضرت مهدی علیه السلام 151
- دلیل های منکرین امامت بلا فصل حضرت علی علیه السلام و پاسخ آن 160
- عصمت أئمّه علیهم السلام 167
- شخصیّت و امتیازات ائمّه معصومین علیهم السلام 170
- اشاره 170
- بخش اوّل: خلقت نوری 171
- بخش دوم: امتیازات علمی 173
- بخش سوم: قدرت ائمه علیهم السلام 174
- بخش چهارم: معادشناسی (انسان شناسی) 179
- اشاره 179
- معادشناسی 180
- شناخت انسان 180
- زندگی انسان بعد از مرگ 196
- قبر و سؤال قبر و عذاب و ثواب در قبر 216
- وجود بهشت و دوزخ در عالم برزخ 226
- قیامت و مسائل مربوط به قیامت 232
- اشاره 232
- زمینه تحقق قیامت 235
- اشاره 238
- معاد جسمانی 238
- بعضی از روایات معاد جسمانی 248
- شبهه آکل و مأکول: 256
- اشاره 256
- شبهات معاد جسمانی 256
- اشاره 256
- جواب شبهه 257
- میزان 262
- تقسیم نامه اعمال (تطایر الکتب) 266
- صراط 271
- بهشت یا دوزخ 277
- تناسب کیفر با عمل 281
- فهرست منابع 286
سه حدیث فوق نمونه ای از دهها حدیث است که در این مورد رسیده است.
سؤال: در خصوص مطلب یاد شده و حدیث هائی که ذکر شد سؤالاتی مطرح شده است مهمترین سؤال این است که امکان دارد در زمان واحد در نقطه های مختلف افراد بسیاری فوت شوند اگر هر فردی هنگام مرگ ، ائمه معصومین علیهم السلام را می بیند لازم آید که جسم واحد در مکانهای مختلف در زمان واحد وجود داشته باشد در حالی که بدیهی است که چنین فرضی فرض محال است و وجود جسم واحد در نقطه های متعدد امکان ندارد .
پاسخ: جواب این سؤال به صورتهای زیر گفته شده است :
1 برای هر یک از این بزرگواران بدنهای مثالی متعددی است که آن بدنهای مثالی مربوط به آنان هنگام مرگ افراد حضور پیدا می کنند بنابراین هر چند تعداد افراد فوت شده در زمان واحد بسیار باشد جسدهای مثالی به همان اندازه خواهد بود و بدیهی است که تمامی این جسدهای مثالی تحت فرمان شخصیتی است که در ارتباط با آنها است و به هر یک در هر مورد دستور گفتار و رفتار متناسب با آن مورد داده می شود .
2 سؤال فوق با توجه به ضوابط و قوانین دنیوی و مادی این عالم است و هنگام مرگ ضوابط مربوط به این عالم تغییر می کند و نمی توان حکم ضوابط عالم ماده دنیوی را با ضوابط هنگام مرگ و ضوابط عالم برزخ مقایسه نمود .
مرحوم علامه مجلسی رحمه الله پس از ذکر حدیث های مربوط به دیدار پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و ائمه معصومین علیهم السلام هنگام مرگ ، و نقل اشکالات و