مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 176

با ولید بن عقبه

عمرو بن عاص پاسخی جز سرافکندگی نداشت. در این هنگام امام علیه السلام به ولید بن عقبه نگاهی افکند و فرمود: تو ای ولید اگر با علی علیه السلام دشمن نباشی چه کنی؟ تو را بر دشمنی پدرم علی علیه السلام ملامت نمی کنم، زیرا پدرت با دم شمشیر او کشته شد و تو را به جرم شراب خواری هشتاد تازیانه زد.

ماجرای می گساری تو چنان شهرت یافت که حطیئه شاعر عرب آن ماجرا را به شعر یاد کرد:

شهد الحطیئه حین یلقی ربه

ان الولید احق بالعذر

نادی و قدتمت صلاتهم

ش

أأزیدکم سکرا و مایدری

لیزیدهم اخری ولو قبلوا

لَاَتَتْ صلاتهم علی العُشر(1)

بامدادان حطئیه به هنگام نماز صبح دید ولید را که بعد از نماز در حالت مستی، عذرخواهی می کند.

و می گوید: نماز فجر را خواندم، آیا زیاده بخوانم برای شما؟ در حالی که نمی داند، چرا می خواهد نماز زیادتر بخواهند و اگر مردم می پذیرفتند، نماز صبح او از ده رکعت تجاوز می کرد.

تو چگونه با علی دشمن نباشی که او را خدای متعال در قرآن مؤمن نامید و به تو عنوان فسق داد. آنجا که فرمود: «أفمن کان مؤمناً کمن کان فاسقاً لا یستوون»(2) آیا آن کس که مؤمن است، مانند کسی است که فاسق است؟ هرگز آن ها برابر نیستند.و نیز فرمود: «ان جاء کم فاسق بنبأ فتبینوا أن تصیبوا قوماً بجهاله فتصبحوا علی ما فعلتم نادمین»(3) چنان چه فاسقی برای شما خبری نقل کرد، بررسی کنید. زیرا در صورت اعتماد به او با نادانی جهل روبرو خواهید گشت و همگی بر این اعتماد، نادم و پشیمان خواهید شد.

این معنی تا آن جا شهرت یافت که حسان بن ثابت شاعر نامی انصاری در پیرامونش قصیده ای سرود و طی قصیده اش چنین گفت:

أنزل الله ذوالجلال علینا

فی علی و فی الولید قرآناً

فتبُّوّا الولید منزل کفر

و علیٍ تَبَّوَّأُ الایمانا

1- تذکره الخواص، ص183.
2- سجده، آیه 18.
3- حجرات،آیه 6، ر.ک: الاصابه فی تمییز الصحابه، ج3، ص637.