- پیشگفتار 1
- اشاره 11
- فصل اول: مبادی تصوریه و تصدیقیه مناظره 11
- تعریف مناظره و اقسام آن 12
- ضرورت مناظره و فواید آن 14
- مبادله گفتاری بهترین راه تفهیم مقاصد 18
- تاریخ و پیشینه مناظره 19
- اشاره 19
- 1. قدمت مناظره در ایران 21
- 2. تکامل مناظره در اسلام 23
- 3. مناظره در میان مسلمانان 25
- 4. مناظره در دنیای غرب 26
- شرایط مناظره کنندگان 27
- مناظره و گفت وگوی سودمند 32
- کسب مهارتهای لازم 35
- شرایط مناظره با ادیان و مکاتب 37
- مبادی و دلایل مناظره 39
- قیاسات مناظره 40
- اشاره 40
- 1. قیاس تام 40
- 3. قیاس استقرایی 41
- 2. قیاس اضماری 41
- 4. قیاس تمثیلی 44
- 5. قیاس دو حدی 45
- 6. قیاس مرکب 46
- مراحل مناظره 47
- اشاره 49
- شیوه های مناظره 49
- الف. روش مباحثه ای 49
- ب. روش دیالک تیکی 50
- ج. گفت وگوی دو نفری (دیالوگ) 51
- د. شیوه گفت وگو در سمینارها 51
- و. میزگرد و مناظره 52
- ه. سمپوزیوم (یا گفت وگوی جمعی) 52
- ز. بحث رسمی و مشورتی 53
- ح. پرسش و پاسخ جمعی یا دو نفری 53
- ط. شیوه سخن پژوهان پیشرو 54
- ی. روش مناظره با ملحدان 56
- ک. مناظره منطقی 57
- اقسام مناظره 58
- اشاره 58
- الف. مناظره علمی 58
- ب. مناظره کلامی 59
- 1. توسل به تهمت و افتراء 61
- اشاره 61
- ج. مناظره سیاسی 61
- 2. طرح مطالب شعارگونه 61
- 3. شانتاژهای سیاسی 62
- فرق مناظره و نظایر آن با برهان 63
- فرق مناظره و منازعه 64
- سائل و مجیب 65
- ابزارهای جلسه 65
- محتوای مناظره و منابع آن 66
- تنظیم فهرست جامع 66
- حضور نقّاد معتبر 68
- آداب مناظره 68
- آداب مناظره از نظر اسلام 69
- آداب مناظره از نظر غربی ها 77
- بایدها و نبایدها در مناظره گران 78
- مناظره و گفت وگو از نظر قرآن 79
- اشاره 81
- عوامل موفقیت در مناظره 81
- ب. تنوع و نوآوری 82
- ج. ساده و طبیعی 82
- الف. تسلط کامل بر موضوع 82
- ه. یک دست بودن 83
- د. سلامت ترکیب 83
- ضرورت تمرین در مناظره 83
- مناظره، آفات و آسیب ها 84
- موانع گفت وگو و مناظره 91
- اشاره 95
- فصل دوّم: جدل و مجادله قواعد، شرایط آداب و مراحل آن 95
- مروری بر صناعات خمس 96
- جدل و مجادله 97
- جدل و مجادله چیست؟ 98
- خصایص مناظره و جدال احسن در قرآن 99
- جدل از نظر منطقیون، فقها و ادبا 100
- روش قرآن در مجادله 101
- محاوره چیست 102
- اشتراک و امتیاز مناظره، جدل و خطابه 105
- فواید آشنایی با مجادله اصطلاحی 106
- تفاوت مناظره با جدل و خطابه 106
- شرط موفقیت در مجادله 108
- شرایط پیروزی در مجادله 108
- جدل و مجادله در سنت و کتاب 109
- خطرهای مجادله ناروا در جامعه 109
- ممنوعیت مجادله با چند دسته 114
- مجادله های نامشروع 117
- اشاره 117
- یک. جدال از روی جهل 117
- دو. جدال شیطانی 118
- سه. روح غرور و تکبر 119
- پنج. نهی از جدال غیراحسن 120
- چهار. جدال برای کوبیدن حق 120
- مشخصات نیکوترین جدال 122
- تصویر نمونه های قرآنی 128
- فرق جدال و مراء 130
- راه های مقابله قرآن در مجادله 135
- فصل سوم: مغالطه 144
- اشاره 144
- مغالطه یا سفسطه 145
- اشاره 146
- تعریف مغالطه 146
- اجزای ذاتی و خارجی 147
- فایده مغالطه 148
- موضوع مغالطه 149
- انواع مغالطه 149
- اشاره 156
- مغالطه تحریف 156
- مغالطه نقل قول ناقص 156
- مغالطه طلب برهان از مخالفان 158
- تفسیر نادرست 158
- مغالطه توسل به جهل 158
- فصل چهارم: متون مناظره ها 160
- اشاره 160
- 1. مناظره رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم با فرق مختلف 161
- اشاره 167
- 2. احتجاجات امام علیه السلام حسن مجتبی 167
- در محضر امام مجتبی 169
- با عمرو بن عثمان 174
- با عمرو بن عاص 174
- با ولید بن عقبه 176
- با عتبه بن ابی سفیان 177
- با مغیره بن شعبه 178
- با مروان بن حکم 180
- مناظره با عبدالله نافع 181
- 3. مناظره های امام باقر علیه السلام 181
- اشاره 181
- مناظره با اسقف مسیحیان 183
- مناظره با طاووس یمانی 185
- گفت وگوی امام باقر علیه السلام با قتاده 188
- مناظره با عبدالله بن معمر لیثی 189
- پسر بودن حسن و حسین علیه السلام نسبت به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 190
- مناظره با هشام بن عبدالملک 192
- هشتم. مناظره دیگر با هشام 193
- اشاره 195
- 4. مناظره های امام صادق علیه السلام 195
- مناظره با ملحدان 196
- مناظره امام صادق علیه السلام با ابوحنیفه 197
- مسلمان شدن عبدالله دیصانی 199
- ابطال مدعای خصم از کلامش 200
- 5. مناظره امام هشتم علیه السلام با رؤسای مذاهب 202
- 6. مناظرات امام جواد علیه السلام 205
- اشاره 205
- مناظره ای سیاسی از امام جواد 207
- فصل پنجم: سخنوری مبادی تصوری وتصدیقی آن 209
- اشاره 209
- اهمیت و ضرورت سخنوری 210
- 1. تعریف خطابه 211
- اصول و مبادی تصوریه فن خطابه 211
- اشاره 211
- 2. موضوع خطابه 212
- 3. هدف 212
- شرایط یک سخنور 213
- مشخصه های اسلوب خطابه 216
- اطناب چیست؟ 217
- عرضه خوب 218
- وضوح معنا و عبارات 218
- شورانگیزی و حماسه سازی 219
- اجزای سخنرانی 220
- رعایت مقتضای حال 220
- اشاره 220
- اشاره 220
- الف. شرایط درآمد خوب 220
- ضرورت و عدم لزوم مقدمه 221
- آن جا که حذف مقدمه مطلوب است 222
- انواع مقدمه 223
- ویژگی های مقدمه مطلوب 223
- ویژگی موضوع 224
- اشاره 224
- ج. تدلیل 224
- د. خاتمه 224
- ب. موضوع 224
- تناسب خاتمه با هدف 224
- اشاره 224
- وسایل و ابزارهای تفنید 225
- اشاره 225
- نکاتی در حسن خاتمه 225
- تفنید، پنجمین رکن خطابه 225
- تفاوت های خطابه از همانندهای آن 226
- اشاره 227
- مشترکات مکالمه و خطابه 227
- اشاره 227
- شاعر و خطیب 227
- مراحل هنرنمایی در خطابه 228
- شاعر 228
- خطیب 228
- اشاره 228
- آداب و شرایط سخنور 229
- تفاوت های نگارشی و خطابی 229
- اشاره 229
- اشاره 231
- اعتماد به نفس 231
- نکات لازم در اعتماد به نفس 231
- چرا از دلایل منطقی در خطبه استفاده نمی گردد؟ 232
- عمود و اعوان خطابه 232
- عوامل شورانگیزی 233
- تسخیر عواطف مهم تر است یا اقناع عقل؟ 233
- اشاره 233
- شور انگیزی 233
- رسالت اصلی خطیب 233
- انواع گفتار خطابی 234
- اشاره 235
- آفات سخنوری 235
- دوم. کثرت مواعظ و شورانگیزی 237
- یکم. کثرت مطالب 237
- سوم. طرح مطالب تکراری و بی ضابطه سخن گفتن 237
- کتابنامه 238
_ به خدا سوگند با این اظهار نظر عملت را تباه و منطق خویش را ضعیف گردانیدی و من تو را داناترین مسلمان ها می دانستم.
_ چگونه چنین برداشتی از سخن من پیدا کردی؟
_ از این که گفتی عیسی در عبادت ناتوان بود و کمتر به نماز و روزه می پرداخت در حالی که عیسی همه روزه روزه دار بود و شبها به عبادت و مناجات می پرداخت به گونه ای که شب ها نمی خوابید و تا صبح عبادت می کرد.
امام از این فرصت استفاده کرده فرمود: مگر معبودی جز خودش (یعنی حضرت عیسی) وجود دارد که قابل پرستش باشد؟ آیا خودش را می پرستید؟ یا خدای جهان را چرا که می دانید عابد هرگز معبود نمی شود؟
جاثلیق در بن بست عجیبی قرار گرفت پس از سکوت کوتاهی معبود بودن حضرت عیسی را چنین توجیه و استدلال کرد که او چون مردگان را زنده می کرد و بیماری خوره (پیس) را شفا می داد بدین جهت معبودی است قابل پرستش.
حضرت در پاسخ فرمودند: «یسع» نیز کارهایی همانند حضرت عیسی را می کرد بر سطح آب راه می رفت و نابینایان و بیماران مبتلا به برص (پیس) را شفا می بخشید ولی قومش او را خدایش ندانستند و مورد پرستش قرار ندادند. «حزقیل» پیامبر نیز کار مسیحایی می کرد و سی و پنج هزار نفر را پس از گذشت شصت سال از مرگ آن ها زنده ساخت، ولی به مرتبه خدایی نرسید.
جاثلیق از پاسخ فرو ماند، امام هشتم برای حفظ شخصیت و حرمت او عنان بحث را به کتاب انجیل کنونی معطوف داشت و فرمود:
این کتاب، آن انجیل مقدسی که ذات اقدس الهی بر عیسی بن مریم نازل کرد نمی باشد، زیرا دست خوشِ تحریف و تغییر واقع شده است و دلیل آن همان تعدد اناجیل اربعه است، لطفاً با من از انجیلی سخن بگو که پس از یافتن مجدداً آن را از دست دادید و چه کسی این انجیل را برای شما نوشته است.
جا ثلیق: ما آن را تنها یک روز گم کرده بودیم تا آن که یوحنّا و متّی انجیل دست نخورده را برای ما آوردند.
امام هشتم علیه السلام در پاسخ فرمود: چقدر اطلاعات تو از سرگذشت انجیل و علمای آن اندک است، اگر موضوع به آن گونه که گمان می کنی باشد پس چرا درباره انجیل ها با یکدیگر اختلاف کرده اید؛ به خصوص درباره همین کتاب انجیلی که در دست شماست. اگر این