مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 228

شاعر

1- به اوزان و قافیه شدیداً تکیه می کند.
2- در اشعار آفاق خیال شاعر وسیع تر است.
3- اسلوب خطبه محدود است و شاعر تحت تأثیر تخیلات، شعر می سراید.
4- حالات روحی شاعر متأثر از اوضاع و شرایط جامعه است.
5- سبک و سیاق خاص دارد.

خطیب

1- به توازن جملات و شیوه القای خطبه معتقد است.
2- از قدرت خیال به طور محدود استفاده می کند؛ آن هم در مرحله شورانگیزی.
3- در مقام ارتجال و شبه ارتجال می باشد و خطبه را در حضور مستمع می پروراند.
4- در مقام اقناع و ترغیب است، از دلایل مناسب استفاده می کند.
5- دارای سیاق مختلف است.
6- از الفاظ زیبا و قابل فهم شنونده استفاده می کند.

مراحل هنرنمایی در خطابه

اشاره

1- ایجاد و آفرینش: ایجاد تفکر و مطالعه برای استنباط معانی و هدفمند کردن مطالب.
2- تنسیق و تنظیم و ترتیب معانی و مطالب بر اساس تداعی معانی.
3- تعبیر: قرار دادن معانی در اسلوب مناسب و الفاظ و جمله بندی های زیبا و جذاب.

اسلوب های مختلف:

1) اسلوب عمیق و بلند که دکلمه وار صورت می گیرد.

2) اسلوب ساده در سخنرانی های معمولی و مواعظ به کار برده می شود.

3) اسلوب متوسط نه براساس اسلوب عمیق و بلند است و نه معمولی؛ حد وسطی است.

فرق خطابه و نویسندگی را در امور زیر می توان خلاصه کرد:

1- در ایجاد معنا و تنظیم مطالب مشترک هستند؛
2- در مرحله تعبیر و سخنرانی اختلاف دارند، زیرا سخنور با سلیقه شخص تعبیرپردازی می کند، ولی در نویسندگی سلیقه شخص مطرح نیست، بلکه شرایط جامعه و مخاطبان را نویسنده باید مدیریت کند.