مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 235

امروز سخنرانی های توجیهی، تفریحی و تودیعی نیز بر آن افزوده شده است که هر کدام برای خود اقسامی پیدا می کنند و هر یک شرایط و ویژگی های خاصی دارد که در کتاب درباره سخنوری بیان شده است.(1)

آفات سخنوری

اشاره

آفات سخنرانی را فهرست وار می آوریم و شرح آن به اساتید واگذار می شود

1. لکنت زبان، فقدان استعداد ذاتی، به اضافه عدم علاقه به فن سخنوری و شیوه تبلیغ خطایی.

2. عدم معرفت به موازین سخنوری و اهمیت ندادن به آن، عدم تحمل تمرین ها و ممارست ها.

3. عدم رعایت نظافت و بهداشت دهان و دندان؛ بوی عفونت دهان، زردی دندان ها، لباس کثیف، و نامناسب و نفرت انگیز.

4. طرح مباحث غامض و تخصصی برای شنوندگان عادی و غیر متخصص.

5. موضع گیری های سیاسی و القای مطالب جنجالی و انتقاد گروهی و تثبیت گروه دیگر از آفات است.

امام فرمود: روحانیت نباید گرایش به حزب و گروهی داشته باشند تا چه رسد به عضویت بلکه پدری مهربان برای همه گروه ها باشند.

6. گفتن مطالبی که برخی از مستمعان برنمی تابند.

حضرت علی فرمود: «و الله لو علم ابوذر ما فی قلب سلمان لقتله».

7. پرهیز از مطالب غلوآمیز درباره ائمه و اولیای الهی و مطالب خلاف عقل و ادراک عمومی به عنوان کرامت.

8. تواضع در سخن و اجتناب از گفتار مغرورانه، چرا که غرور حالتی است که در گفتار مغرور نمایان می گردد.

9. توجه به مال اندوزی و تجارت از طریق وعظ و خطابه و تبیلغ دین، نه هدایت و ارشاد.

10. داوری های غیر منصفانه و افراطی در سخنرانی ها.

11. اعراض از سیره عملی و تبلیغی پیامبران و اوصیاء آن حضرت در برخورد مخاطبان.

12. ارائه تحلیل های خام، انحرافی و یک جانبه از مسائل سیاسی اجتماعی و اعتقادی باعث قهر مستمعان می شود و تلقی جناحی از خطیب و ساده اندیشی مردم را دلزده می کند.

13. سطحی نگری در مطالب و عدم هضم دقیق.