مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 47

دانشمندان غربی انسان امروز بر سر دو راهی قرار دارد یا دین اسلام را باید بپذیرد و یا به راه کفر برود چرا که ادیان کنونی پر از خرافات است و هر خرافه ای ضد عقل و علم است پس اصول ادیان کنونی ضد علم وخرد است آن دینی که مطابق علم و عقل است تنها اسلام است و بس.

مراحل مناظره

مناظره دو مرحله دارد: اثبات مدعا و ابطال ادلّه طرف مقابل و به اصطلاح «تفیند» و مناقشه. این دو مرحله در مورد طرفین مناظره صادق است. مرحله نخست فراهم آوردن دلایل و شواهدی است که هر گاه طرف نفی به اقامه دلایل و شواهد متقابلا توفیق پیدا نکند در بدو نظر باعث پیروزی طرف اثباتی می گردد، از این رو نکات اساسی و عناصر و اجزای قضیه را مانند یک پرونده حقوقی یا جزایی باید تجزیه و تحلیل نمود؛ مثلاً در مورد سرقت، قانون انگلستان و امریکا می گوید: سرقت باید مقرون به تکمیل پنج شرط باشد:

1. شکستن حرز 2. دخول در منطقه جرم 3. ورود به محلی که ممکن باشد 4. در شب وارد شده باشد 5. به قصد ارتکاب جرم داخل شود. بنابراین پیش از این که متهمی به ارتکاب جرمی محاکمه و محکوم گردد باید شرایط مذکور احراز گردد. در مناظرات اسلامی نیز در مرحله اثبات موضوع به همین منوال باید تجزیه و تحلیل نمایند و چون این نوع گفت وگوها صرفاً به منظور تغییر روش ها و سیاست ها صورت می پذیرد از این رو پرسش هایی نظیر سؤال های ذیل از سوی سائل به ذهن تبادر می کند:

1. آیا تغییر ضرورت دارد؟

2. آیا تغییر پیشنهادی نیازهای ما را برآورده می سازد؟

3. آیا سودی که بر تغییر این روش مترتب می شود بیش از زیان آن نیست؟

4. آیا پیشنهاد مذکور شدنی است؟

5. آیا بهترین راهی که اوضاع و احوال و شرایط زمان و مکان ایجاب می کند این نوع تغییر است. این گونه سؤال ها متشکل و یک نواخت، کار مناظره را آسان خواهد کرد، ولی اگر این راه بی کم و کاست و پیوسته اساس طرز استدلال باشد مقدار زیادی از تازگی و اصالت و ابتکاری که از مختصات مناظره محسوب می شود از میان می رود.

طرف نفی می تواند به چهار طریق به مناظره بپردازد:

اول - نقض دلایل طرف اثبات: مثلاً در برابر اشکال این که اگر جهان را علتی است به