مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 58

بطلانش آشکار است.

یکم- تصور موضعی که مقدمه را از آن جا خواهد گرفت؛ یعنی سائل پیش از طرح سؤال باید موضعی را که مقدمه استدلال از آن به دست می آید شناسایی کند.

دوّم- آمادگی ذهنی برای راه ها و روش هایی که با توسل به آن پاسخ دهنده را به تسلیم وادار ساخته و به وسیله مقدمه و تقبیح و توبیخ منکران این امر، یعنی شناسایی روشی که می خواهد از طریق آن مجیب وی را به تسلیم وادارد.

سوّم - تصریح به آن چه در ضمیر دارد بر وجه خطاب یا غیر آن،

یعنی سائل باید مطلوب خود را که مستلزم نقض وضع مجیب است با صراحت بیان کند.

به طور کلی سائل ماهر، کسی است که قدرت بیان برای تفهیم مطالب خود داشته باشد.

قبل از هر چیز مناظره کنندگان در آغاز بحث که به اثبات یا ابطال آن می پردازند، باید از توانایی های که ذیلا می آید برخوردار باشد:

1. آشنایی کامل با قضایای مشهور و متناسب با موضوع و احاطه بر آنها؛

2. توانایی به کار بردن مشهورات مسلمات و مقبولات به هنگام نیاز؛

3. اشنایی به مفاهیم جمله هایی چون مشترک، منقول، متواطی، مشکک، متباین و مترادف و نیز داشتن قدرت تشخیص و تشریح و تفصیل آنها؛

4. توانایی تشخیص متشابهات و جداسازی آنهااز یکدیگر به وسیله خواص از عوارض و فصول.

5. قدرت در باین (تشابه مختلفات به ذاتیات و غیر آن)

اقسام مناظره

اشاره

مناظره نیز مانند سایر فنون، اقسامی دارد: مناظره برای اثبات حق است ولی مجادله برای اسکات خصم، لازم ا ست مبلغان با اقسام مناظره آشنا شوند. چرا که موفقیت دراین عرصه منوط به معرفت اقسام مناظره است.

الف. مناظره علمی

در این نوع مناظره، دو شخص یا دو گروه درباره یک موضوع علمی به مناظره