ایمان و عمل صالح و نقش رسانه در تثبیت آن صفحه 9

دچار آن شوند: «آنها بر تو منّت می نهند که اسلام آورده اند»(1) اهل گناه نیز گرفتار آن می شوند: «بگو آیا به شما بگوییم که زیان کارترین مردم در کارها چه کسانی اند؟ آن ها که کوشش ایشان در زندگی این جهان تباه شد؛ در حالی که آنان می پندارند کارهای نیک انجام می دهند. اینان کسانی اند که به آیات پروردگارشان و دیدار او ایمان نیاوردند؛ پس کارهایشان تباه شد. از این رو در قیامت، میزانی برای آنها برپا نخواهیم کرد.»(2) زمینه سازهای مهم عجب عبارت انداز: مال، مقام، دانش، شهرت خانوادگی، زیبایی و عبادت.

عجب مفاسد متعددی دارد. برخی از آن ها عبارت است از: تسلط شیطان(3)، خشنودی از کردار خود و کوچک شمردن معاصی، اعتماد به نفس و و خود را از فضل خداوند بی نیاز دانستن، نگاه حقارت به بندگان خدا و اعمال آنان و ریاکاری. پرواضح است که هر یک از این ها، به تنهایی، عامل غفلت از توحید و معاد است. در حدیثی از امام باقر علیه السلام آمده است: «دو نفر داخل مسجد شدند؛ یکی عابد، دیگری فاسق. چون از مسجد بیرون رفتند، فاسق از صدیقان بود و عابد از فاسقان! چون عابد داخل مسجد شد و به عبادت خود می بالید، ولی فاسق در پریشانی از گناه و استغفار بود».(4) دقت در این روایت، اهمیت عجب در غفلت و دوری از خداوند و افتادن در ورطه ی گناه و فسق را روشن می سازد.

4 _ 1 _ حسادت

4 _ 1 _ حسادت

«حسد» آرزوی قلبی برای نابودی نعمتی است که خدا به برادر مسلمان عطا نموده است. از منظر قرآن و روایات، بی گمان تنها چیزی که مانع پذیرش اسلام از سوی مشرکان، یهودیان و مسیحیان زمان رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شد،

1- حجرات، 17.
2- کهف، 103 _ 105.
3- اصول کافی، ج 3، ص 427، کتاب ایمان و کفر، باب عجب، ح 7.
4- بحارالانوار، پیشین، ج 72، ص 311.