تناسب آیات صفحه 114

ص: 122

واحِدَهٍ.

ب- سوره «حج»: یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ إِنَّ زَلْزَلَهَ السَّاعَهِ شَیْ ءٌ عَظِیمٌ ....

2- با مخاطب قرار دادن مؤمنان فقط (کافّه من آمن فی الأرض) تمامی مؤمنان موجود در روی زمین و یا کسانی که بعدا در طول تاریخ تا قیامت، مؤمن به دنیا خواهند آمد و آن سه سوره است:

الف- سوره «مائده»: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ....

ب- سوره «حجرات»: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ....

ج- سوره «ممتحنه»: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِیاءَ ....

3- فقط پیامبر عظیم الشأن اسلام- صلی اللّه علیه و آله- را مخاطب و طرف سخن قرار داده و با او گفتگو می نماید؛ حالا یا با سمت نبوت مورد خطاب قرار داده و یا به عنوان صفتی از صفات وی. و آنها پنج سوره است که البته اگر «طه» و «یس» را هم از حروف مقطعه به شمار بیاوریم

«1». چنانکه ارجح و صحیح اقوال هم همین است.

و امّا خطابهایی که با حرف ندا و تحت عنوان «النبی» آمده، به شرح ذیل می باشد:

الف- سوره «احزاب»: یا أَیُّهَا النَّبِیُّ اتَّقِ اللَّهَ وَ لا تُطِعِ الْکافِرِینَ وَ الْمُنافِقِینَ ... (1) در مورد اینکه آیا سوره «یس» و سوره «طه» از حروف مقطعه به شمار می رود یا خیر، در بین دانشمندان و مفسران اسلامی دو نظر وجود دارد؛ دسته ای آنها رای از حروف مقطّعه و رمزی بین خدا و رسول- صلّی اللّه علیه و آله و سلم- دانسته اند. و گروه دیگر، آن دو عنوان را دو صفت و دو نام از نامهای آن بزرگوار- صلّی اللّه علیه و آله و سلم- دانسته اند.