تناسب آیات صفحه 116

ص: 124

د- سوره «مجادله»: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِی تُجادِلُکَ ....

ه- سوره «حاقه»: الْحَاقَّهُ مَا الْحَاقَّهُ وَ ما أَدْراکَ مَا الْحَاقَّهُ ... «1».

و- سوره «طارق»: وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ وَ ما أَدْراکَ مَا الطَّارِقُ ... «2».

ز- سوره «غاشیه»: هَلْ أَتاکَ حَدِیثُ الْغاشِیَهِ ... «3».

ح- سوره «انشراح»: أَ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ ... «4».

ط- سوره «علق»: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ ....

ی- سوره «قارعه»: الْقارِعَهُ* مَا الْقارِعَهُ* وَ ما أَدْراکَ مَا الْقارِعَهُ ....

ک- سوره «فیل»: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ ....

ل- سوره «ماعون»: أَ رَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ ....

م- سوره «کوثر»: إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ ....

ن- سوره «نصر»: إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ وَ رَأَیْتَ النَّاسَ ... «5».

و سایر سوره ها یا با قسم خطیر و غلیظ، بخاطر ارج نهادن و بزرگ شمردن شأن و مقام کلام الهی، آغاز گردیده و یا با تهدید بسیار تلخ که به علّت متوجه ساختن عباد به شدت

و سختی موقف و صلابت موضع حق در مقابل باطل. (1) در هر دو سوره، مخاطب رسول خاتم- صلوات اللّه علیه و آله- بوده و لطف کلام در ایجاد انگیزه جستجو و تفحص در آیات بزرگ الهی بوده و تعجب و شگفتی رسول خدا- صلی اللّه علیه و آله- را از این حادثه بزرگ و آیات بزرگ الهی، بر می انگیزاند که در برابر این همه آیات و دلایل، باز هم بشر بیدار نگشته و به ضلالت خویش ادامه می دهد.

(3) در سوره غاشیه نیز عظمت و بزرگی «قیامت کبری» را تصویر می نماید که در تمامی این سنخ آیات، از باب «إیّاک أعنی یا جارتی» است.

(4) در این سوره، خطاب به صورت ماضی بعید آمده و اثبات نعم الهی را برای رسول خدا- صلوات اللّه علیه و آله- متذکر می شود؛ یعنی شرحنا صدرک ... که در واقع نهایت لطف و صمیمیّت را می رساند.

(5) در همه این موارد، عنایت و رمز و رازی که بین حضرت احدیّت و رسول خاتم- صلوات اللّه علیه و آله- هست، برای ما چندان قابل درک نیست که به قول معروف: میان عاشق و معشوق رمزی است، چه داند آنکه اشتر

می چراند.