تناسب آیات صفحه 18

ص: 23

عمل قبیح و بی فایده ای بود» «1».

وجه تناسب در آیات اوّل و دوّم سوره اسراء

مثال 2: آیه شریفه: سُبْحانَ الَّذِی أَسْری بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الْأَقْصَی الَّذِی بارَکْنا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ

آیاتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ* وَ آتَیْنا مُوسَی الْکِتابَ وَ جَعَلْناهُ هُدیً لِبَنِی إِسْرائِیلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِی وَکِیلًا «2».

این سؤال مطرح می گردد که چه هماهنگی و رابطه ای بین این جریان (اسراء از مسجد الحرام به مسجد الاقصی) و بین دادن تورات به موسی- علیه السلام- و حالات بنی اسرائیل، وجود دارد؟

پاسخ این سؤال هم از نمونه قبلی روشن است که از نوع بدیع استطرادی است به این بیان که:

مقصود اصلی کلام، یادآوری بنی اسرائیل نسبت به سوء تصرفات و سوء اعمالشان در طول حیات دینی و سیاسی خویش بود. با آنکه آنان در اشرف بقاع و امکنه کره زمین، می زیستند و بالاترین عامل و ابزار هدایت، در دسترس آنان بود.

در عین حال بر اثر سوء سلیقه، به سرانجام بسیار بدی گرفتار شدند؛ و لذا ابتدا سیر از مسجد الحرام به مسجد الأقصی را مطرح فرمود و بدین وسیله مناسب دید که هتک حرمت مقدس ترین بقاع عالم را توسط فرزندان خودش که به واسطه آن به شرف بزرگی رسیده بودند بیان کند، تا اینکه شاید آنان بیدار شده و از شرارت

(1) الکشاف، ج 1، ص 234.