فمینیسم صفحه 12

2- «وَ مَنْ یَعْمَلْ مِنَ الصّالِحاتِ مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثی وَ هُوَ مُؤمِنٌ فَأُولئِکَ یَدْخُلُونَ الْجَنَّهَ». نساء: 124

3- «وَعَدَ اللّهُ الْمُؤمِنینَ وَ الْمُؤمِناتِ جَنّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا اْلأَنْهارُ خالِدینَ فیها». توبه: 72

4- . برای اطلاع بیشتر رک: فتحیه فتاحی زاده، زن در تاریخ و اندیشه اسلامی، مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما، صص 162 _ 178.
5- . روژه پیره، روان شناسی اختلافی زن و مرد، ترجمه: حسین سروری، تهران، انتشارات جان زاده، 1370، ص 202.
6- . همان، ص 203.

وضع حمل، رضاع و... از آن جمله است.

ب) بعد روانی

بی تردید وضعیت روانی _ عاطفی زن و مرد نیز متفاوت است. «شخصیت» یکی از جلوه های تمایزات روانی زن و مرد است. شخصیت از مجموعه ای سرشت ها پدید می آید؛ حسادت، کنجکاوی، خیال بافی، اعتماد به نفس، عزت نفس، مکانیسم های دفاعی و شیوه زندگی از عناصر سازنده شخصیت آدمی است، و در آنها میان زن و مرد تفاوت هایی جلب توجه می کند.(1)

زنان از عواطف بیشتری برخوردارند و این خود حکمتی بزرگ در نظام خلقت است که نوع زن از عواطف بیشتری برخوردار باشد تا امر بقای نسل و تشکیل خانواده سامان بهتری یابد. «زن از مرد عاطفی تر است و با این سرشت به دنیا می آید و زندگی می کند». (2)

و به ارتباط های عاطفی علاقه نشان می دهد، احساس محبت در دختران بیش از پسران است. (3)

«مرد بیشتر بر ارتباط های فعالیت مدار توجه دارد و دنیای بیرون را هدف قرار می دهد و انرژی خود را صرف تسلط بر آن می کند». (4)

گستره عواطف و احساسات در زنان که متناسب با برخی وظایف ویژه آنان است، به صورت کلی، واقعیتی انکارناپذیر است. تحمّل سختی ها و مشقّت های فراوان از بدو شکل گیری نطفه تا تولد نوزاد؛ پس از آن بیدارخوابی ها و مراقبت ویژه تا بزرگ شدن فرزند، توانی طاقت فرسا می طلبد و این همه، در پرتو عشق و عاطفه میسر می شود.

محمد قطب بر اهمیّت عواطف زنانه واقف بوده و می گوید: «اگر زنان بخواهند مادر باشند باید احساساتی و عاطفی باشند و لازمه بقای نسل آدمی، وجود مادر و روابط جنسی زن و مرد و کارکردهای اختصاصی آنان است». (5)

امام خمینی رحمه الله نیز به عواطف زن از منظری زیبا نگریسته و آن را نقطه قوّت و امتیازی بزرگ برای زن دانسته اند:

«تجسّم عطوفت و رحمت در دیدگان نورانی مادر، بارقه رحمت و عطوفت ربّ العالمین است. خدای تبارک و تعالی قلب و جان مادران را با نور رحمت ربوبیّت خود آمیخته، آن گونه که وصف آن را کس نتوان کرد و به شناخت کسی جز مادران در نیاید و این رحمت لایزال است که مادران را تحملی چون عرش در مقابل رنج ها و زحمت ها از حال استقرار نطفه در رحم و طول حمل و وقت زاییدن و از نوزادی تا به آخر مرحمت فرمود. رنج هایی که پدران یک شب آن را تحمل نکنند و از آن عاجز هستند. این که در حدیث آمده است که «بهشت زیر قدم های مادران است» یک حقیقت است و این که با این تعبیر لطیف آمده است برای بزرگی عظمت آن است و هشداری به فرزندان است که سعادت و جنت را در زیر قدم آنان و خاک پای مبارک آنان جست وجو کنید و حرمت آنان را نزدیک حرمت حق تعالی نگهدارید و رضا و خشنودی پروردگار سبحان را در رضا و خشنودی مادران جست وجو کنید». (6)

بدین ترتیب در دفاع از کرامت و هویّت زن باید به نقش حیاتی زن که همانا رسالت مادری است توجهی خاص مبذول شود و هیچ وقت این نقش اصالتی و انسان ساز، قربانی نقش های زودگذر اجتماعی نشود.

ج) بعد هوش و استعداد

اشاره

هوش به دو نوع نظری و عملی قابل تقسیم است. هوش نظری برای شناخت روابط و واقعیت ها به کار می رود و هوش عملی، شناخت محیط زندگی و سازگاری با آن

1- . روانشناسی کودک از دیدگاه معاصر، ج 3، صص 423 _ 424.
2- . أن دیکسون، قدرت زن مؤثرترین شگردهای قاطعیت، ترجمه: توران تمدن، نشر البرز، 1373، چ 1، ص 227.
3- . جان گری، روش های پیشرفته روابط زناشوئی، ترجمه: فرشته صالحی، انتشارات آبتین، تهران، 1375، چ 1، ص 322.
4- . روانشناسی اختلافی زن و مرد، ص 107.
5- . محمد قطب، شبهات حول الاسلام، النجف، دارالنعمان، 1963م، چ 6 ، صص 112 _ 115.
6- . جلوه های رحمانی، ص 47.