فمینیسم صفحه 36

1- زن در دوره قاجار، ص 11.

مقطع اول، سال های 57 تا 61 را دربرمی گیرد که سال های رکود این جنبش است.

مقطع دوم، سال های 61 تا 67 است که دوران شکل گیری جریان فمینیستی در ایران می باشد.

در این دوره بود که تحرکات سیاسی ضدانقلاب به فعالیت های فرهنگی گرایید. این رویکرد فرهنگی در میان ضدانقلاب سبب شد که گروه های مخالف با یکدیگر در اروپا و آمریکا به یک همگرایی موقت دست یابند و پروژه های مشترکی را در دستور کار قرار دهند. به طوری که طیف وسیعی از چپ ترین چپ ها تا هواداران سلطنت 2500 ساله شاهنشاهی به هم پیوستند و بر علیه ضدانقلاب و اسلام یک جبهه واحد فرهنگی تشکیل دادند.

مقطع سوم

مقطع سوم، از سال 67 و با پذیرش قطع نامه 598 آغاز گردید که فصل نوینی در جریان های فمینیستی ایران گشوده شد. فضای نسبتا آرام کشور و وضعیت ویژه دوران سازندگی که مطرح شدن الگوهای توسعه به مفهوم رایج آن را به همراه داشت و نیز فضای باز فرهنگی که طرح دیدگاه های مخالف را امکان پذیر ساخت، بهترین زمینه را برای رشد جریان های فمینیستی فراهم کرد.

از جمله جریان هایی که در خارج از کشور در سال 67 تشکیل شد، بنیاد پژوهش های زنان ایرانی است که توسط زنان ضدانقلاب و برخی سلطنت طلبان راه اندازی شد. این بنیاد با برگزاری سمینارهای سالانه، از طرفداران فمینیسم در داخل کشور نیز دعوت به عمل می آورد که شهلا لاهیجی، مسئول انتشارات روشنگران زنان (1997، در پاریس) سید محسن سعیدزاده (1995، در کانادا) شیرین عبادی (1996، در واشنگتن) و رخشان بنی اعتماد (1998، در واشنگتن) از جمله شرکت کنندگان ایرانی سمینارهای مذکور هستند.

البته برخی ضدانقلاب های فمینیست خارج نیز در سال های اخیر به درج مقالاتی در نشریات فمینیستی داخل پرداخته اند، از جمله می توان به مقالات نیره توحیدی و حامد شهیدیان در ماهنامه «زنان» و مقاله ناهید کشاورز در «ماهنامه فرهنگ» توسعه اشاره کرد.

البته این تعامل از طرف نویسندگان فمینیست داخلی هم صورت گرفته و به درج نوشته هایی در نشریات ضدانقلاب خارجی پرداخته اند که نشان از یک ارتباط نزدیک و سازمان یافته است. نوشین احمدی خراسانی دبیر و نویسنده نشریه فرهنگ توسعه، با مقاله ای با عنوان «تمکین زن ایرانی شیوه معتاد زندگی اوست» در شماره 25 نشریه آوای زن و مقاله «مسیر امتحان» در شماره 30 همان نشریه، و کتایون مزداپور، از نویسندگان ماهنامه زنان و از اعضای برجسته کتاب کودک با مقاله ای درباره «جایگاه زن و زنان پهلوی» در شماره 2 نشریه ضدانقلابی نیمه دیگر چاپ آمریکا، که با حمایت مالی دانشگاه کلمبیا منتشر می شود از آن جمله اند.

مقطع چهارم

البته می توان مقطع چهارمی را هم برای جریانات فمینیستی عنوان کرد که از دوم خرداد 76 و با تحولاتی که به خصوص در عرصه سیاسی و اجتماعی در کشور رخ داد، به وجود آمد.

از این مقطع (دوم خرداد76) با فضای به شدت بازی که به خصوص در حوزه فرهنگی و در عرصه مطبوعات به وجود آمد، بسیاری از مجلات و نشریات و روزنامه ها با درج مقالاتی به نقد دیدگاه های اسلامی در حوزه زن و اشاعه افکار فمینیستی پرداختند که در ادامه به نمونه هایی از این مقالات و دیدگاه ها اشاره خواهد شد.

3. تنوع جریان های فمینیستی در ایران

اشاره

جریان های داخلی و خارجی فعال در عرصه دفاع از حقوق زن ایرانی را می توان به سه دسته تقسیم کرد:

1. جریان سیاسی دفاع از حقوق زنان؛

2. جریان غیردینی (سکولار) دفاع از حقوق زنان؛

3 جریان به اصطلاح دینی دفاع از حقوق زنان یا طیف تجدید نظرطلب.

1. جریان سیاسی دفاع از حقوق زنان

اشاره

این جریان که فعالیت خود را در چند کشور اروپایی و آمریکایی متمرکز ساخته و کم