فمینیسم صفحه 42

1- شیرین عبادی، «منع بردگی، به هر شکل»، جامعه سالم، سال چهارم، ش18، دی 1373.

2- شیرین عبادی، «حقوق زنان پس از انقلاب»، ایران فردا، سال دوم، ش 11.

3- «حقوق بشر در ایران بدون تبعیض برای همه افراد بشر»، گفتگو با شیرین عبادی، جامعه، 27/11/76.

4- نک: ب. و نرگس صفوی، «گزارشی از هفتمین سمینار بنیاد پژوهش های زنان ایرانی در سیاتل»، آوای زن، سال ششم، ش 26 و 27، تابستان و پاییز 1996 / 1375.\

5- نک: شیرین عبادی، «منع بردگی به هر شکل»، جامعه سالم، سال چهارم، ش 18؛ دی 1373؛ «حق حیات زنانه، همان، سال پنجم، ش 22، شهریور 1374؛ «نمی توانیم به گات ملحق شویم»، همان، سال پنجم، ش 23، آذر 1374؛ «وضعیت حقوقی زنان در ایران»، همان، سال ششم، ش 27، تیر 1375.

2 اردیبهشت 1377). (1)

اما اینکه چرا این جریان در طول این سال ها تنها از مواضع سلبی وارد شده و کمتر به طرح مباحث اثباتی و ارائه الگوی مورد نظر خود پرداخته است، از دو جنبه قابل بررسی است:

الف) نداشتن طرح و الگویی مشخص

بخشی از کسانی که با دیدگاه های غیردینی (لائیک) به بحث از حقوق زنان پرداخته اند، به ویژه کسانی که عمدتا از سال های 1367 تا 1370 صحنه گردان اصلی این بحث بوده اند، به خاطر نداشتن پشتوانه های تئوریک، فاقد بینش لازم برای ارائه طرح های کلان در زمینه مسائل زنان و پیشنهاد الگویی مشخص برای ساماندهی حرکت زنان، حتی در قالب فمینیسم غربی اند؛ ازاین رو تنها با برخوردهای سلبی و مخالفت با مواد قانونی مشخصی، همچون مواد قانونی مربوط به اختلاف دیه و قصاص زنان، خود را در عرصه دفاع از حقوق زنان مطرح ساخته و برای خود هویتی دست و پا کرده اند.

حتی اگر با نگاهی نه چندان دقیق، به کارنامه فعالیت های وسیع این بخش، در سال های گذشته نظر بیفکنیم، به راحتی متوجه می شویم که در این کارنامه چیزی جز مقالات و سخنرانی هایی که با وجود فراوانی، از محتوایی یکسان و تکراری برخوردارند، یافت نمی شود.

ب) بیم از پذیرفته نشدن الگوهای غربی

بخش دیگری از جریان سکولار دفاع از حقوق زنان، که عمدتا تا چند سال پیش در خارج از کشور به سر می برده اند، به دلیل داشتن دیدگاه های تند فمینیستی و تأثیرپذیری شدید از الگوهای غربی دفاع از حقوق زنان، تا نیمه اول دهه دوم انقلاب اسلامی تحت تأثیر فضای حاکم بر کشور و از بیم اینکه مبادا طرح صریح دیدگاه هایشان، حداقل در نشریات داخلی، موجب طرد آنها از سوی جامعه زنان مسلمان ایران شود، جانب احتیاط پیشه کرده و تا مقطع زمانی مشخصی از مطرح ساختن آرمان نهایی خود، که چیزی جز پذیرش کامل الگوی غربی برابری زن و مرد نبود، خودداری کردند. گفتنی است که گروه یاد شده در دو سال گذشته، با بهره گیری از شرایط فرهنگی موجود، فعالیت وسیعی را برای تدوین دیدگاه های خود در جهت الگوسازی برای حرکت زنان ایران آغاز کرده و تلاش می کند که به هر صورت ممکن نسخه فمینیسم ایرانی را به عنوان تنها نسخه شفابخش دردهای زنان این مرز و بوم مطرح سازد. نگاهی اجمالی به کتاب ها و نشریاتی که در این دو سال منتشر شده اند، به خوبی این ادعا را به اثبات می رساند. (2)

اما این گروه از یک نکته اساسی غافل است و آن اینکه نسخه های وارداتی که هیچ سنخیتی با وضعیت اعتقادی، فرهنگی و اجتماعی زنان مسلمان ایران ندارند، هیچ گاه نخواهند توانست دردی از دردهای زنان این مرز و بوم را درمان کنند؛ بلکه چنان که تجربه تاریخی نشان داده، تنها به مشکلات آنها خواهند افزود و به اسارت آنها خواهند انجامید. (3)

3. پذیرش منفعلانه حقوق غربی

جریان غیردینی دفاع از حقوق زنان به دلیل برخوردار نبودن از مبانی مستحکم برخاسته از فرهنگ و سنن دینی و ملی و همچنین به دلیل عدم درک صحیح از آنچه که در تعالیم اسلامی در مورد زنان مطرح شده است، تنها از دریچه آموزه های غربی به حقوق زنان می نگرد و راه احقاق حقوق آنان را تنها در تن دادن بی قید و شرط به الگوها و هنجارهای متناسب با فمینیسم غربی جستجو می کند.

یکی از طرفداران اندیشه فمینیسم اسلامی که در چند سال گذشته بیش از دیگران در مورد آنچه که از آن به جنبش زنان ایران تعبیر می شود، نظریه پردازی کرده، به نقل از یکی از فعالان جنبش زنان هندوستان، در این زمینه می نویسد: