فمینیسم صفحه 47

3- نک: محمدباقر الوحید البهبهانی، الفوائد الحائریه، قم، مجمع الفکر الاسلامی، 1415 ه . ق، صص 137 و 138 و 284 _ 287.

4- «آیا زن مقتول از مرد قاتل هم کمتر است؟»، همان.

متواتری هم بر آنها اقامه نشده است، بلکه با خبر واحد به اثبات رسیده اند؟

نویسنده مزبور در ادامه کلام خود استنباط فقیه را حکم بشر عالم و نه حکم خدا دانسته و می گوید:

گاهی استنباط فقیه، یا تفسیر مفسران رسمی شریعت، حکم خدا خوانده می شود. عده ای که از دانش دین کم بهره اند گمان می برند خدا حقیقتا حکم کرده است، در حالی که خدا حکمی نکرده است. بشر عالم، حکمی را استنباط کرده و آن را به خدا نسبت داده است و در بیشتر موارد حتی خودش هم فهم خود را به خدا نسبت نداده و علم داشته که فهم او حکم نیست ولی مریدانش آن را حکم خدا گرفته اند! (1)

وی پس از این مقدمات، نتیجه گیری می کند که نظریه فقهای شیعه که قصاص زن در برابر مرد را مشروط به پرداخت نصف دیه دانسته اند، حکم خدا نیست:

«با این بیان روشن می شود که نظریه سوم] قصاص مشروط] حکم خدا نیست بلکه استنباط جمعی از فقیهان دنیای اسلامی است که اگر نسبت به مذاهب شمارش شوند در اقلیت قرار می گیرند».(2)

و در ادامه می افزاید:

[...] انتساب قاطعانه نظریه سوم به دین اسلام و نسبت دادن آن به خدا (حکم اللّه) بدون پروا، جرأت بسیار می خواهد! (3)

برای اطلاع نویسنده محترم باید گفت که تنها در کتاب وسائل الشیعه افزون بر پانزده روایت که بیشتر آنها صحیح و مستفیض هستند، بر این نظریه اقامه شده است. (4)و شما در میان فقهای شیعه، از قدما گرفته تا متأخران، کسی را پیدا نمی کنید که با این نظریه مخالفت کرده باشد. حال باید پرسید: آیا انتساب قاطعانه نظریه سوم به دین اسلام و نسبت دادن آن به خدا (حکم اللّه) جرأت و بی پروایی می خواهد یا بیان حرف های بی اساسی که از سر ناآگاهی و درس ناآموختگی است؟!

انواع گرایش های فمینیستی به اصطلاح اسلامی در ایران

اشاره

همانطور که گذشت، این مباحث در ایران به خصوص در دهه های اخیر، همزمان با برنامه توسعه کشور و حرکت به سوی صنعتی شدن، شکل منسجم تری یافت. طرفداران فمینیسم در ایران به دو گروه تقسیم می شوند:

1. فمینیست های غرب گرا (غیردینی)

2. فمینیست های به اصطلاح مذهبی!

گروه اول، فعالیت های خود را بر پایه تفکرهای فمینیسم غربی بنا کرده و اهداف خود را در قالب ساختارهای اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی و سیاسی غرب دنبال می کنند و به دنبال حذف نهاد دین در جامعه هستند و راه حل نهایی برای زنان را پیروی از روش های غربی می دانند.

گروه دوم، خواهان تجدید نظر در قوانین و ساختار جامعه هستند و معتقدند که جامعه ایران سال ها تحت سلطه نظام مردسالاری بوده و لازمه دگرگونی، اصلاح قوانین و دیدگاه فرهنگی جامعه است. این گروه، درون مایه مذهبی دارند و بعضی قوانین و ارزش های موجود در جامعه را مطابق با دستورات اسلامی نمی دانند و درخواست اصلاح دارند. اینان خواستار برابری انسان ها و عدالت اجتماعی میان زن و مرد هستند و تغییر در قوانین مربوط به حقوق ارث، دیه، حق شهادت در محاکم، حضانت طفل و حق طلاق را طالبند. همچنین خواستار استفاده از امتیازات اجتماعی، مانند حضور در پست های سازمانی و مدیریتی، دست مزد برابر با مردان در شرایط یکسان کار و حضور در عرصه های مختلفی که بیشتر در اختیار مردان است، هستند. این گروه، به لحاظ دیدگاه ها و خط مشی اصلاح طلبانه آنها به سه دسته تقسیم می شوند:

1. فمینیست های رادیکال

2. فمینیست های میانه رو

3. فمینیست های محافظه کار