فمینیسم صفحه 71

1- علیار کریمی فرد، «سیمای رسانه ای از زن»، پژوهش و سنجش، ش 38، صص 7 _ 18 با تلخیص و گزینش.

مخاطب است؛ و این مسئله، یعنی ناسازگاری بسیاری از برنامه ها و تألیفات با وضعیت روحی و روانی زنان که عملاً با بازخوردهای غیرمنطقی و غیرقابل پیش بینی همراه خواهد بود. مبحث حضور زنان در رسانه را از دو منظر می توان مورد بررسی قرار داد:

1.حضور در رسانه به منظور طراحی استراتژی ها، مدیریت سیستم ها و تولید برنامه بر اساس دیدگاه های آنان و با رویکردی جدید که باید برخاسته از روحیات و ذهنیات زنان در جایگاه خاص خودباشد. در واقع، باید زمینه مناسبی ایجاد شود که هرگاه زنان در جایگاه تصمیم سازی و یا تصمیم گیری قرار بگیرند بتوانند نظرها و باورهای ذهنی خود را با ساختارهای دیدگاهی جدید تبیین کنند وگرنه حضور فیزیکی آنان در این مقطع صرفا آمارهای کمیتی مشارکت زنان در عرصه رسانه ای را تغییر می دهد.

2. توجه به نیازهای طبقات مختلف زنان و ایجاد هویت انسانی و قابل احترام برای آنان از طریق اشاعه فرهنگ حذف دیدگاه ابزاری، جنسیتی و تکریم نقش مادری و همسری.

وضعیت موجود زنان در رسانه های جهان و ایران

بررسی وضعیت و کیفیت حضور زنان در رسانه ها از حوزه های بحث انگیز علوم اجتماعی و ارتباطات است. در 40 سال اخیر که زنان وارد عرصه های رسانه ای شده اند حضور آنان بیشتر برای تلطیف و جلوه بخشیدن به محصولات رسانه و استفاده ابزاری بوده است. چهره ای که از زنان به خصوص در دهه 60 و 70میلادی چه در ایران و چه در جهان دیده می شود اغواگر، زیبا، دارای جذابیت های جنسی و اغلب فریب کار است. فیلم ها، سریال های تلویزیونی، مکتوبات و مجلات مربوط به زنان آن دوران، حاکی از این دیدگاه نسبت به زنان است. این دیدگاه، امروز نیز ادامه یافته است، ولی به دلیل تغییر در ساختار و نحوه ارائه آن از صراحت و شفافیت برخوردار نیست.

نانسی کوک لایر، خبرنگار WE نیوز، دراین باره می گوید: «20 سال طول کشید تا روزنامه نگاران زن بتوانند دیدگاه های جنسی و جنسیتی مردان را نسبت به زن و ابزار گونگی آن را در رسانه ها تغییر دهند. آنچه مردان از زن می دانستند، ظاهری زیبا بود که می توانست آواز بخواند و سوژه مناسبی برای فیلم های دراماتیک قرار گیرد». (2002:1 cook lauaer)

در دو دهه اخیر نیز رواج صنعت پورنوگرافی بر اساس طرز تفکر آزادی های جنسی، انتقال فرهنگ خشونت از طریق فیلم ها و سریال های مختلف تلویزیونی شبکه های ماهواره ای و مطبوعاتی به تشکیل فضایی انجامیده است که امنیت فکری و روانی زنان را به مخاطره انداخته و اخیرا دولت های کشورهای در حال توسعه را وادار به سانسور و مبارزه جدی با این بی هنجاری های رسانه ای کرده است. (1)

همچنین در این خصوص در ماده 236 قانون کار پایه عمل اجلاس جهانی زن (پکن 5+) آمده است، روند تحقیر و ارائه تصاویر مخدوش از زنان در رسانه، فضاهای اطلاعاتی و ارتباطی چه به صورت شنیداری وچه دیداری هنوز ادامه دارد و باید تغییر کند. رسانه ها باید تصاویر متعادلی از زنان ارائه دهند. خشونت و محصولات پورنوگرافی از خطرات جدی و تأثیرگذار بر زندگی زنان و جامعه است.

ادوارد دونراشتاین در یک بررسی میدانی به همین نتیجه رسیدکه مردان بر اثر مشاهده تصاویر صریح پورنوگرافی نسبت به زنان، ستیزه جوتر می شوند.(2)

از طرف دیگر، تلویزیون به مثابه رسانه صوتی و تصویری از بدو اختراع، در کشورهای مولد، کارکرد منفی داشته است. استرن معتقد است: «با ظهور این پدیده، دسترسی مردم به برنامه های سکس و مستهجن توأم با خشونت افزایش یافته است». (397، 200، E.Stern)

بررسی فجایع و آسیب های فرهنگی غیرقانونی در کشورهای مختلف نشان می دهد، اولاً رهاسازی جنسی موجب کنترل و تخلیه روانی نشده؛ بلکه عاملی تشدیدکننده بوده است. ثانیا اگر با معیار انسانی و الهی به حریم و حقوق زنان نگریسته شود، آمارهای