فمینیسم صفحه 78

دروازه بهشت و کلید بهشت را زیر پایش قرار داده است و خدمت به مادر و تعظیم و تکریم و جلب رضایت او را نه تنها واجب می شمرد، بلکه راه رهایی از بلاها و خطرات دنیا می داند.

راه حل هایی که در این مجموعه ها و فیلم ها برای مسائل زنان مطرح می شود، غالبا در نفی سنت است و از آنجا که گفتمان حاکم دیگری سنت را مساوی دین فرض می کند در حقیقت به یک معنا مساوی با نفی دین می شود و بیانگر حاکمیت انواع گفتمان های ایدئولوژیکی مدرنیته است. ولی این راه حل ها چون دور از حقیقت وجودی زن و مرد و نقش تکمیلی آن دو است، راه به جایی نمی برد. نتایج این تفکرات وحاکمیت این گفتمان ها در جامعه غرب امروز نیاز به بررسی ندارد؛ زیرا بسیار مشهود و عیان است.

مهم ترین مشکل و واضح ترین دلیل حاکمیت نیافتن گفتمان دین بر حوزه اندیشه و عمل مربوط به زنان، در این است که هنوز توصیه ها و تأکیدات و دلایل و قراین مربوط در یک چهارچوب نظری و کارکردی تدوین و تبیین نشده است تا بر آن اساس، همه امور سازمان یافته و زنان در نقش و جایگاه حقیقی خود قرار گیرند. (1)

رسانه و آرمان شهر فمینیستی

کسی شک نداردکه ریشه هویت هر ملت به زنان برمی گردد. تعبیری که قرآن در این باره دارد این است که زنان به مثابه حرث، یعنی زمین هستند. تفسیر علامه طباطبایی این است که با این تشبیه قرآن، اگر زمین مایه حیات بشری و نباتی و حیوانی است، زن هم مایه حیات است؛ بنابراین، اگر حضور زن در رسانه، علمی تر و با پشتوانه مطالعات عمیق تر باشد، خدمت شایانی به کل جامعه بشری شده است.

بررسی حضور زن در رسانه، در یک نگاه تطبیقی، نشان می دهد بین مجموعه های ایرانی و خارجی (که از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران نمایش داده می شود) از نظر پشتوانه علمی، اختلاف فاحشی وجود دارد. البته ممکن است مجموعه های خارجی از فیلتر خاصی هم گذشته باشند و صحنه های ناپسند آنها حذف شده باشد، ولی در هر حال در محور زن و رسانه، رویکرد معینی در دنیا به وجودآمده که با جدیت دنبال می شود.

برای اثبات سخن خود، لازم است به سراغ مثال هایی دراین باره برویم. یکی از مثال هایی که در حال حاضر می توان به آن استشهاد کرد مجموعه پزشک دهکده است. در این مجموعه، با سرمایه گذاری زمانی قابل توجه، به نوعی که بازیگران با این مجموعه زندگی و رشد کرده اند، تاریخ صد ساله جنبش زنان در غرب را به نمایش گذاشته اند. الگوی کوچکی از مسیری که به یک آرمان شهر فمینیستی منتهی شده تصویر کرده اند که در آن، زن هنرپیشه نقش اول فیلم و محور اساسی و جنس پایه حیات است. وی تحلیل گری موشکاف، جسور و در عین حال حلال مشکلات و منتشر کننده مودت و رحمت است. تمام خصوصیات برجسته ای که ممکن است در یک انسان متجلی شود، دراین پزشک، که یک زن است، متجلی می شود. به عبارت دیگر، در این مجموعه، زن تمام خلأهایی را که از بابت شخصیت و ویژگی های مردانه شکل می گیرد، پر می کند. حضور این زن در تمام لحظه ها نمادی است از کارآمدی ویژگی های زنانه برای تمام موضوعات مورد نیاز هستی انسانی. بنابراین، مطالعات دقیق در این فیلم با فنی ترین جلوه های رسانه ای و آخرین دستاوردهای روان شناختی و رفتارشناسی پیوند خورده است تا سطح تأثیر آن را بالا ببرد.

عجیب تر از این مجموعه، برنامه هایی است که به ظاهر برای کودکان و نوجوانان تهیه می کنند. این برنامه ها در راستای معاهدات بین المللی زنانه، درصدد ایفای نقش های سنتی مردان و زنان و تربیت نسلی کاملاً برابر خواه هستند. در یکی از این برنامه ها نزدیک به هفتصد صفحه از آخرین مطالعات فمینیستی جاسازی شده است که گزارش مختصر آن به شرح زیر است:

در این برنامه انیمیشن، از مرغان، چونان نمادی برای نشان دادن طبقه زیستی مونث، به خصوص زنان، و از پرندگانی همچون خروس به مثابه نمادی برای نشان دادن طبقه زیستی مذکر، به خصوص مردان، استفاده شده است. در میان مرغ ها رهبر کسی است که بیشتر از بقیه مناسبات ستم آمیز نظام مرد سالار را فهمیده است و طبعا بیش از بقیه دردها