آفتاب حسن : رویکردی تحلیلی به زندگانی امام حسن مجتبی (علیه السلام) صفحه 102

خوش بینانه با مسایل برخورد می کردند. هدف امام مجتبی علیه السلام کلی تر از آن بود که به آن حقایق و شناخت ها در زمان خود او برسند. امام به سوی مدینه حرکت کرد و نگاهی به کوفه انداخت و به کسانی که برای بدرقه اش آمده بودند، فرمود:

من شهر و خانه دوستانم را از روی دشمنی ترک نمی کنم؛ چون آن ها از پیمان من و تعهدهایم دفاع می کردند.(1)

11. دیگر مبارزه های اجتماعی _ سیاسی

11. دیگر مبارزه های اجتماعی _ سیاسی

پس از پیمان صلح و از دست دادن خلافت، امام حسن علیه السلام به ناچار به مدینه بازگشت و در انزوا به سر برد، ولی این بدان معنا نبود که امام خود را در خانه خویش زندانی کند و هیچ گونه روابطی با دیگران نداشته باشد؛ اگرچه از دست دادن خلافت از یک سو و تبلیغات زهرآگین معاویه از سوی دیگر، در کنار گذاردن امام از صحنه سیاسی _ اجتماعی جامعه، سهم بسزایی داشت، ولی امام در همان محدوده شهر خویش با برقراری نماز جماعت، تشکیل گروه های علمی، مجلس های آموزش دینی و... پیوند خود را با مردم حفظ کرد. امام همواره خود را در دسترس مردم قرار می داد؛ هرچند این کار برایشان از نظر امنیتی خطرناک بود، ولی امام به ارتباطش با مردم اهمیتی ویژه ای می داد و با آنان نشست و برخاست می کرد. رفتارهای نیکوی امام در بالاترین درجه انسانیت بود؛ به گونه ای که دشمنان را شیفته طبع لطیف خود می کرد و با اندک