تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 103

خلاف تمسک جست. بله، اگر مراد از اجماع، اجماع قائم بر حکم واقعی باشد که خلاف و تخصیص در آن راه ندارد، چنین است. ولی اگر اجماع بر قاعده اقامه شود؛ یعنی اجماع، دلالت کند بر اینکه، در مواردی که بر ولایت غیرحاکم دلیلی نداریم، فقیه ولایت دارد. این اجماع مانند اجماع بر اصل طهارت است و هنگام شک می توان بدان تمسک جست. تفاوت بین اجماع بر قاعده و اجماع بر حکم واضح است و کسی که در کلمات فقیهان کند و کاو کند، این مطلب بر او واضح خواهد شد.

ب) اجماع منقول: در سخنان فقیهان، بر این مطلب که فقیه در همه مواردی که بر ولایت غیر فقیه دلیل نداریم ولایت دارد، بسیار نقل اجماع شده است».(1)

ح) محمد حسن نجفی (صاحب جواهر) (م 1266 ه. ق)

اشاره

ح) محمد حسن نجفی (صاحب جواهر) (م 1266 ه. ق)

در مورد سال درگذشت شیخ محمدحسن نجفی، صاحب جواهر، مورخان هم نظرند، ولی درباره سال تولد او سخنی نگفته اند. آقابزرگ طهرانی، پس از بررسی قراین، به طور تقریبی سال ولادت او را 1200 یا 1202 دانسته است.(2)

در زمان او، نجف اشرف جایگاه عالمان و طلابی بود که از سراسر جهان به ویژه ایران، به آنجا آمده بودند. از نظر سیاسی، بیش از دو قرن بود که بین دولت ایران و عثمانی برای تصرف عراق درگیری وجود داشت. این امر، سبب شده بود که در سرزمین عراق، وضع بسیار ناهنجار