تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 105

دیدگاه های سیاسی صاحب جواهر

1. ولایت عامه فقها

صاحب جواهر پس از بیان اتفاق آرای فقها بر ثبوت ولایت و نیابت عامه فقیهان جامع الشرایط در عصر غیبت، مسئله ثبوت ولایت را آن چنان بدیهی می بیند که می گوید هر که در آن تشکیک کند، مانند آن است که بویی از فقه نبرده و هرگز با سخنان معصومین در این باره آشنایی ندارد. از همین رو، فقهای پس از صاحب جواهر نیز، ولایت فقیه را به معنای ضرورت عهده داری مسئولیت در شئون عامه پذیرفته اند که نباید مسائل مربوط به تنظیم حیات اجتماعی تعطیل شود.(1) صاحب جواهر، قاطعانه در این زمینه مسئله ولایت عامه فقها را مطرح می کند و می نویسد:

این رأی مشهور میان فقهاست و من مخالف صریحی در آن نیافتم و شاید وجود نداشته باشد، لذا باعث شگفتی است که برخی از متأخرین در آن توقف ورزیده اند.(2)

آن گاه روایات مربوط را بیان می کند و می نویسد:

ظهور روایت «فَإِنّی قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَیْکُمْ حَاکِما» آن است که فقیهان در عصر غیبت، جانشینان امام معصوم در تمامی شئون عامه از جمله اجرای احکام انتظامی هستند. آنچه از عبارت «فقها حجت های ما هستند، همان گونه که ما حجت خدا بر شماییم» بر می آید، فراگیر بودن ولایت فقهاست؛ همان گونه که ولایت معصوم گستردگی دارد. به ویژه که در برخی کتاب ها به جای «حجتی»، عبارت «خلیفتی» به کار رفته است که گستردگی