تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 11

تکالیف متقابل حاکم و مردم و حقوق اقلیت های مذهبی وجود دارد که هر یک سیاست داخلی و خارجی دولت اسلامی را در این موضوعات تبیین می کند.

2. سنت

در اصطلاح، عبارت است از قول، فعل و تقریر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله یا معصوم علیه السلام. با توجه به اینکه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله، در دریافت، ابلاغ و عمل به وحی، به نص صریح آیه «وَ ما یَنْطِقُ عَنِ الْهَوی إِنْ هُوَ إِلاّ وَحْیٌ یُوحی» (نجم: 3 و 4) دچار هیچ گونه لغزش و خطایی نشده و قرآن بارها اطاعت از رسول خدا را واجب شمرده است.(1) پس بی گمان پس از کلام خداوند، سنت پیامبر، نشان شریعت، راه و رسم دیانت و دومین منبع اصیل اندیشه سیاسی در اسلام است. شیعه امامیه معتقد است که قول، عمل و تقریر ائمه اهل بیت علیهم السلام نیز حکم سنت پیامبر صلی الله علیه و آله را دارد؛ زیرا امامت آنان در طول رسالت پیامبر است و سخنان و رفتار آنان نیز تبیین کننده سنت پیامبر است. از این نظر، عالمان شیعه، سنت را «قول، فعل و تقریر معصوم» تعریف کرده اند تا هم سنت پیامبر و هم سنت پیشوایان اهل بیت علیهم السلام را دربرگیرد.

سنت، احکام و آموزه های حکومتی اسلام را به طور کامل مطرح کرده است؛ زیرا پیشوایان دین در عصر خود، با امور اجتماعی و سیاسی در ارتباط بوده اند و درباره مسائل مختلف، از آنان پرسش می شده و آنان پاسخ می دادند.