تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 113

فصل سوم: دوره تکامل نظریه های سیاسی شیعه (چارچوب و مبانی نظام سیاسی)

1. ویژگی های دوره

اشاره

این مرحله در قرن چهاردهم با نهضت تنباکو در سال 1308 ه . ق و سپس با انقلاب مشروطیت در سال 1324 ه . ق آغاز شد. در این مرحله، اندیشه ولایت فقیه از یک نظریه مجمل و مبهم به یک نظریه تبیین شده تبدیل شد؛ نظریه ای که می خواهد واقعیت سیاسی امت را اصلاح کند و اداره شئون جامعه اسلامی را به دست گیرد. باید گفت اندیشه سیاسی شیعه به دلیل رشدنایافتگی فقه سیاسی شیعه تا پیش از مشروطیت گسترده نبود، ولی پس از مشروطیت شاهد توسعه یافتگی آن هستیم. پیدایش حساسیت در مقابل قدرت سیاسی و مفاهیم مربوط به آن، مانند آزادی، عدالت، برابری، قانون، مجلس، حق اکثریت، نظام شورایی، نظام مشروطه و جمهوریت و به اعتباری، واقع گرایی و خارج شدن از حالت آرمانی و گفتمان تعطیل نشدن حکومت در عصر غیبت (رفض گفتمان تعطیل حکومت) برآمده در عصر غیبت، ناشی از شکل گیری اجتهاد جدیدی در فقه و اندیشه سیاسی شیعه است. بسیاری از مسائل، بدیهی و ضروری تلقی شده و دین به عنوان نظامی از ایمان، معارف و مناسک به شمار آمده است که همه ساحت های زندگی انسان را فرا می گیرد. در ادامه، جدای از