تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 118

همچنین در ماجرای جنگ جهانی اول و اعلان جهاد بر ضد انگلیس در عراق، در سال 1333 ه . ق، در شمار علمایی بود که در جبهه و جهاد حضور جدی داشتند.(1) سرانجام این عالم بزرگوار، پس از هشتاد سال عمر با برکت، در 26 جمادی الاول سال 1355 ه . ق دارفانی را وداع گفت.(2)

نایینی آثار فراوانی به جا نهاد. برخی به قلم او و برخی محصول سال ها تدریس اوست که به قلم شاگردانش به رشته تحریر درآمده است. این آثار عبارتند از: وسیله النجاه؛ حواشی علی العروه الوثقی؛ رساله الصلوه فی اللباس المشکوک؛ رساله فی نفی الضرر؛ رساله فی التعبدی و التوصلی؛ تنبیه الامه و تنزیه المله.(3)

دیدگاه های سیاسی محقق نایینی

اشاره

نایینی در مقدمه کتاب تنبیه الامه و تنزیه المله، مطالب زیر را به اجمال بررسی می کند:

1. ضرورت برپایی حکومت

1. ضرورت برپایی حکومت

نایینی برپایی حکومت را در جامعه انسانی، به هر طریق ممکن از نیازهای حیاتی و اساسی زندگی انسان می داند و آن را سبب بقای حیات اجتماعی بر می شمارد؛ خواه این حکومت، حکومت فرد باشد یا حکومت جمع و اداره آن به حق باشد یا از راه غصب (اغتصاب)؛ از راه زور و فشار بر پا شده باشد یا به وراثت یا به انتخاب مردم.(4)

1- . همان، ص 17.
2- همان، ص 18.
3- همان، ص 19.
4- همان، ص 39.