تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 143

برتر از دیگران و دارای حق صدور امر و نهی است و از نظر حقوق اساسی، جایگاه ویژه ای دارد. «در حقوق عمومی و از جمله حقوق اساسی، حاکمیت به معنای قدرت عالی و دارای صلاحیت برای اتخاذ تصمیم نهایی است. قدرتی است که در رأس همه امور قرار گرفته و هیچ قدرتی فوق آن نیست. صاحب حاکمیت حق صدور امر و نهی واجب دارد و از نظر بین المللی، حاکمیت یعنی آن چنان قدرت سیاسی که تابع هیچ قدرت دیگری که به آن دستور دهد یا به جای آن تصمیم بگیرد نیست».(1)

از تعریف واژه های دولت و حاکمیت، روشن می شود که حاکمیت، صفت خاص دولت است و دولت بدون حاکمیت نمی تواند هیچ یک از وظایف خود را انجام دهد.

3. دولت در شریعت و فقاهت

الف) پیشینه تاریخی دولت در اسلام

پیامبر اسلام در سرزمین عربستان در آن اجتماع ابتدایی، دولت اسلامی را بنیان نهاد. «ظهور اسلام در سرزمین حجاز، علاوه بر آشنا ساختن ساکنان بدوی آن با معارف بلند توحیدی که البته به دلیل وجود مسیحیان و یهودیان در حجاز برای آنان کاملاً جدید هم نبود، ساخت حاکمیت قبیله ای آنان را نیز متحول کرد و برای اول بار آنان را با ساخت سیاسی متمرکز آشنا ساخت. پیش تر، حجاز، هیچ گونه ساختار متمرکز سیاسی