تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 144

در قالب دولت را تجربه نکرده بود. آنها مردمی بدوی بودند که در چهارچوب پیوندهای خویشاوندی و قبیله ای تشکل یافته و سازمان مستقل و مشخصی را که مسئولیت اداره سیاسی اجتماع کوچک آنان را به عهده بگیرد، نمی شناختند. قدرت و حاکمیت در قبیله، پیش از این از برآیندهای تفوقات نسبی و برتری های نژادی و خونی حاصل می آمد و بر پایه شیوخت و ریش سفیدی اعمال می گردید».(1)

استاد شهید مطهری پس از برشمردن شئون نبوت پیامبر اسلام، درباره شأن سوم می فرماید:

منصب سومی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رسما داشت و به او تفویض شده بود، به نص قرآن و هم عملاً عهده دار آن بود، همین ریاست عامه است. او رئیس و رهبر اجتماع مسلمین بود و به تعبیر دیگر، سائس مسلمین بود، مدیر اجتماع مسلمین بود. گفته اند آیه «اطیعوا اللّه و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» ناظر به این جهت است که او رئیس و رهبر اجتماع شماست.(2)

تشکیل حکومت و سامان سیاسی در طول تاریخ اسلام، یکی از دل مشغولی های فقها و علمای اسلام بوده است. تاریخ اسلام، بیانگر آن است که پیشینه تأسیس دولت و حکومت به عصر نبوی برمی گردد. پس از آن، همچنان علما و فقهای اسلام، بر ضرورت تأسیس حکومت و تشکیل نظام سیاسی تأکید می کردند و به آن اعتقاد داشتند، ولی آنچه مورد