تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 146

داراست، دیدگاه حضرت امام رحمه الله است. ایشان می فرماید:

امور حسبیه، اموری هستند که می توان گفت شارع مقدس راضی به وا نهادن آنها به حال خود نیست. اگر متصدی خاصی یا عامی در شریعت برایش معلوم شده باشد که سخنی نیست و اگر ثابت شود که منوط به نظر امام است، طبق ادله ولایت برای فقیه به طور قطع ثابت خواهد بود.(1) و مخفی نماند که حفظ نظام و حفظ مرزهای اسلامی و حفظ جوانان از انحراف و جلوگیری از تبلیغات ضد اسلامی و مانند اینها، از واضح ترین امور حسبیه هستند و انجام آنها جز با تشکیل حکومت عدل اسلامی، ممکن نیست.(2)

دو _ احکام ثانوی (احکام حکومتی)

اشاره

احکام حکومتی و ثانوی عبارت است از فرمان ها، دستورها، قوانین و مقررات کلی و شرعی که رهبری جامعه با توجه به مصلحت های کلی جامعه اسلامی و برابر اختیاراتی که شریعت به او داده است، صادر می کند. امام خمینی رحمه الله می فرماید:

دولت می تواند در تمام مواردی که مردم استفاده از امکانات و خدمات دولتی می کنند، با شروط اسلامی و حتی بدون شرط، هزینه مورد استفاده را از آنان بگیرد و این جاری است در جمیع مواردی که تحت سلطه حکومت است و اختصاص به [مواردی خاص ]ندارد، بلکه در انفال که در زمان حکومت اسلامی امرش با حکومت است، می تواند بدون شرط یا با شرط الزامی این امر را اجرا کند.(3)

1- سید روح اللّه موسوی خمینی، البیع، قم، مطبعه مهر، بی تا، ج 2، ص 497.
2- همان، ص 497.
3- صحیفه نور، ج 20، ص 165.