تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 149

سیاست است. احکام سیاسی اسلام، بیشتر از احکام عبادی آن است.(1)

سه _ تعامل دیانت و سیاست

حضرت امام می فرماید:

واللّه ، اسلام تمامش سیاست است. اسلام را بد معرفی کردند، سیاست مدرن از اسلام سرچشمه می گیرد.(2) مسجد، مرکز سیاست اسلامی بوده است. در روز جمعه با خطبه جمعه مطالب سیاسی، مطالب مربوط به جنگ ها، مربوط به سیاست مدن، اینها همه در مسجد درست می شده است. شالوده اش همه در مسجد گفته می شده است.(3)

چهار _ مقایسه میان اسلام و مسیحیت

ایشان برای بیان تمایزها و امتیازهای اسلام نسبت به مسیحیت می فرماید:

گمان نشود، اسلام مثل مسیحیت است؛ فقط یک رابطه معنوی مابین افراد و خدای تبارک و تعالی است و بس. اسلام برنامه زندگی دارد، اسلام برنامه حکومت دارد، اسلام قریب پانصد سال یا بیشتر حکومت کرده است، با اینکه احکام اسلام در آن وقت، باز آن طور اجرا نشده است که باید اجرا شود، لیکن همان مقدار اجرا شده اش، ممالک بزرگی را اداره کرده است، با عزت و شوکت از همه جهات، از همه کیفیات؛ اسلام مثل سایر ادیانی که حال در دست هست نیست. خصوصا مثل مسیحیت که هیچ ندارد جز چند کلمه اخلاقی راجع به تدبیر نظام و راجع به سیاست مدن، راجع به کشورها برنامه ندارد. گمان نشود که اسلام هم مثل آنها برنامه ندارد... دعا و زیارت یک باب از ابواب اسلام است، لیکن سیاست

1- همان، ج 1، ص 239.
2- همان، ج 1، ص 65.
3- همان، ص 199.