تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 15

ائمه علیهم السلام فتواهای اجتهادی نیستند، بلکه نصوص شرعی اند که در اعتبار و قوت خود، با سنت پیامبر برابرند.

افزون بر تفاوت تاریخی و زمانی، تفاوت دیگری نیز میان این دو مکتب وجود دارد که زاویه سیاسی بحث ما را روشن می سازد. خاستگاه فقه اهل سنت را خلیفه اول و دوم و اطرافیان آن دو پایه گذاری کردند. به همین دلیل، این فقه در تاریخ اسلام، از زمان وفات پیامبر تا سقوط دولت عثمانی در سال های آغازین قرن چهارم هجری، جز در چند دوره یا برخی ایالت های اسلامی، فقه رسمی دولت ها بوده است. هنگامی که فقه اهل سنت در قرن دوم هجری به عصر تدوین وارد شد، رابطه آن با دستگاه حاکم بنی عباس، ژرف تر از گذشته شد. این رابطه، در زمینه اندیشه های سیاسی، بیش از زمینه های دیگر بروز کرد؛ زیرا فقه اهل سنت، اصولاً بر اساس مشروعیت حکومت موجود و اسلاف آن پایه گذاری شده است. از نظر این فقه، حکومت عباسی و پیش از آن، حکومت اموی، حکومت های مشروع و بی نیاز از اثبات و استدلال قلمداد می شدند. ازاین رو، اندیشه سیاسی اهل سنت، از دیرزمان، بر اساس فقه عینی، تدوین و تبیین شد. این ویژگی در فقه اهل سنت دو بعد دارد:

1. پذیرش مشروعیت نظام های قبلی؛

2. کاربرد سیره سیاسی نظام های گذشته به عنوان اساس و پایه استدلال، که تا به امروز هم این رویکرد در فقه اهل سنت دیده می شود. از همین رو، اندیشمندی همچون استاد عبدالقادر عوده برای مشروعیت تعدد دولت های اسلامی و لزوم نداشتن دولت واحد اسلامی، چنین استدلال