تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 162

اگر من پایم را کج گذاشتم، شما مسئولید اگر نگویید، چرا پایت را کج گذاشتی. باید هجوم کنید، نهی کنید که چرا؟ امت باید نهی از منکر کند، امر به معروف کند.(1)

حتی حضرت امام به صراحت از مردم می خواهد که در صورت فخرفروشی زمامداران و تباه شدن حقوق مردم، آنان را استیضاح کنند:

حکومت و زمامداری در دست فرد یا افراد، وسیله فخر و بزرگی بر دیگران نیست که از این مقام بخواهد به نفع خود، حقوق ملتی را پایمال کند. هر فردی از افراد ملت حق دارد که مستقیما در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح کند و به او انتقاد کند و او باید جواب قانع کننده بدهد.(2)

پس یکی از وظایف مهم ملت در برابر دولت، مراقبت از زمامداران و تذکر خطاهای آنهاست:

موضع ملت طوری است که اگر یک مقام بخواهد چیزی را تحمیل کند، جلوش می ایستند، مشتشان را گره می کنند و مانع می شوند.(3)

ده _ ویژگی های حاکمیت الهی

اشاره

حاکمیت الهی در هر مرتبه و سطحی که باشد و به دست هر کسی که عملی شود، دارای چند ویژگی آشکار است:

اول _ مطلق بودن

حضرت امام رحمه الله در این زمینه می فرماید:

حکومت اسلامی، هیچ یک از انواع طرز حکومت های موجود نیست... حکومت اسلامی نه استبدادی است و نه مطلقه، بلکه مشروطه است. البته

1- صحیفه نور، ج 8 ، ص 47.
2- همان، ج 4، ص 190.
3- همان، ج 12، ص 27.