تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 165

بازگردانیم و اصلاح را در سرزمین هایت آشکار کنیم.(1)

دوم _ برخورداری از ملکه اجتهاد

در مشروح مذاکرات مجلس در بررسی قانون اساسی آمده است:

ولایت امر و امامت، از جمله مسائلی است که به طور صحیح در اسلام مطرح شده است و در اصل آن هیچ گونه شک و تردیدی نیست. فقط بحث در این است که آن مدل دید ایدئالی که در اسلام برای آن حکومت بیان شده است، در عمل توسط چه افرادی بهتر پیاده می شود؟ مسلما برای پیاده کردن آن، کسانی واجد شرایط هستند که در مسائل اسلامی متخصص بوده و نسبت به مکتب آشنایی کامل داشته باشند.(2)

بی گمان، منظور از تخصص، همان داشتن ملکه اجتهاد است و این از بررسی مفاد دیگر این مذاکرات به دست می آید.(3) در زمینه احراز مناصب سه گانه فقیه که پیش تر بیان شد، اجتهاد ضروری و لازم است که تفصیل آن گذشت. از دیگر شرایط لازم حاکم اسلامی می توان به شروط زیر اشاره کرد که عبارتند از: برخورداری از علم و عدالت؛(4) شجاعت؛(5) هوشیاری و زیرکی؛(6) اعتماد به نفس؛(7) بینش صحیح سیاسی و اجتماعی (تدبیر و شجاعت)؛(8) مدیریت و قدرت کافی برای رهبری.(9)

1- نهج البلاغه، ص 159.
2- صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی، اداره کل امور فرهنگ و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، 1364، جلسه یکم تا سی و یکم، ص 340.
3- همان، ص 342.
4- حکومت اسلامی، ص 59؛ کتاب البیع، ج 2، ص 465.
5- حکومت اسلامی، ص 60.
6- صحیفه نور، ج 21، ص 98.
7- نهج البلاغه، خطبه شقشقیه، ص 49.
8- قانون اساسی، اصل یکصد و نهم.
9- همان.