تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 18

امام خمینی رحمه الله نیز درباره تقیّه چنین می فرماید:

در تقیه خوفیه، فقهای دیگر می گویند، هنگامی که خوف بر جان یا مال باشد، انسان می تواند عمل به وظیفه شرعی نکند و برای حفظ جان و آبروی خود، از عمل به وظیفه شرعی صرف نظر کند. آنها می گویند انسان مؤمن از کعبه یا قرآن بالاتر است که در روایت هم داریم که احترام مؤمن از کعبه و یا قرآن بالاتر است.(1)

البته امام معتقد است که اگر احکام ضروری و مهم در معرض خطر باشد، تقیه جایز نیست. ایشان در این مورد، بیان روشنی دارد:

تقیه را از آن جهت جعل و تشریع کرده اند که مذهب باقی بماند و اصول دین حفظ شود و مسلمین پراکنده گرد هم آیند و دین و اصول دین را اقامه کنند، ولی اگر منتهی به انهدام دین و اصول دین شود، تقیه جایز نیست و این امر واضح و روشن است.(2)

ب) انواع تقیه

اشاره

چهارگونه تقیه وجود دارد:

یک _ تقیه اکراهیه

عمل کردن شخص مجبور به دستور جابر، هنگام اکراه و اجبار، برای حفظ جان و دیگر شئون خود؛

دو _ تقیه خوفیه

انجام اعمال و عبادت ها برابر فتاوای اهل سنت (در محیط آنها) و احتیاط گروه اقلیت در روش زندگی و معاشرت با گروه اکثریت، برای حفظ جان و دیگر شئون خود و هم مسلکانشان؛