تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 20

اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام مشهورند و شهادت ائمه اهل بیت علیهم السلام در زمان حکومت خلفای عباسی بیانگر این مطلب است. شرایط آن زمان که اختناق عجیبی علیه تشیع وجود داشت، اقتضا می کرد که عالمان دینی، اندیشه های فقهی _ سیاسی را در لفافه بیان کرده و گاه از بیان آن خودداری کنند و با آن حکومت ها همکاری داشته باشند و شیوه دیگری برای مبارزه و فعالیت های سیاسی خود برگزینند که همان تقیه است.

2. ویژگی های دوره

اشاره

این مرحله از آغاز غیبت کبری، در نیمه دوم قرن سوم هجری تا قرن دهم ه . ق ادامه می یابد. در این دوره، فقه شیعی به دلیل تقیه، ورود در بحث ولایت فقیه را غیرضروری می دانست و احکام خراج، ذمه، جهاد و نماز جمعه را از زاویه تقیه بحث می کرد. در این مرحله که اختناق سیاسی شدیدی بر پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام حاکم بود، تقیه به طور مطلق بر اندیشه فقیهان امامیه حکومت داشت و پی آمدهای ویژه ای را بر اندیشه فقیهان بر جای گذاشت که نتوانستند بسیاری از مسائل را به صورت شفاف و مستحکم بیان کنند. از همین رو، سیدبن طاووس، از عالمان امامیه در قرن هفتم، وقتی دید که حکومت مغول ها، نسبت به ایشان علاقه ای نشان می دهد، این رویکرد را یک عنایت الهی و مصداق اخبار غیبی می داند که امام صادق علیه السلام در مورد علایم ظهور و رویدادهای آخرالزمان به برخی از اصحابش بیان کرده است.(1)