تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 23

یک _ جهان اسلام در عصر شیخ مفید

از میانه های قرن چهارم ه . ق، محدودیت های شیعیان و قتل و غارت آنان در کشورهای خاورمیانه کاهش یافت. از یک سو، خلفای فاطمی که شیعه اسماعیلی بودند، در مصر دولت نیرومندی تشکیل دادند که این امر به کاهش اقتدار و عظمت دربار بغداد (دولت عباسی) انجامید. از سوی دیگر، سیف الدوله حمدانی و امیران آن خاندان که در شام حکومت می کردند نیز شیعه بودند.

در کنار این دو، در شرق و جنوب شرقی و شمال ایران، غوریان، صفاریان و طاهریان و پیش از آنان، حکمرانان علوی مازندران، پرچم استقلال برافراشته و بر ضد خلفای عباسی قیام کردند. از همه مهم تر، دولت آل بویه که از شیعیان مخلص اهل بیت بودند در بخش هایی از ایران و عراق قدرت یافتند... . در این دوران، از فشار خلفای عباسی به شیعیان کاسته شد و آنان توانستند در پناه گرایش آل بویه به مذهب تشیّع و فضای سیاسی آزاد، باورهای سیاسی خویش را به دیگران ارائه دهند.(1) در چنین فضای آرامی بود که شیعیان «با تشکیل جمعیت ها، تأسیس حوزه های علمیه و نشر معارف اهل بیت علیهم السلام، چهره نورانی شیعه را ظاهر ساخته و غبار غربت از صورت این مذهب همیشه مظلوم تاریخ زدودند. در این ایام، شیخ مفید، مرجعی قدرتمند و رهبری اندیشمند برای مسلمانان و شیعیان به حساب می آمد. او فقیهی ژرف اندیش بود که به نیازهای فقهی