تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 36

کتاب خانه ها، زندانی شدن علما و اندیشمندان اسلامی و حتّی کشته و شهید شدن عده ای از آنان اشاره کرد.

با وجود چنین اوضاع و احوالی، محقق حلی توانست خدمات بزرگ علمی و فرهنگی از خود به یادگار بگذارد. در زمینه خدمات بزرگ علمی او می توان به آثاری مانند: شرایع الاسلام؛ المختصر النافع؛ المعتبر فی شرح المختصر؛ المسائل الغریه و نکت النهایه اشاره کرد. وی سرانجام در ماه ربیع الاول سال 676 ه . ق درگذشت.

دیدگاه های سیاسی محقق حلی

یک _ حکومت عادل

محقق حلی در بحث های فقهی خود، درباره وظایف و اختیارات سلطان عادل سخن گفته و ولایت از سوی سلطان عادل را جایز و در موردی واجب دانسته است. ایشان در آثار خود، مواردی را که از اختیارات امام معصوم یا نایب خاص ایشان است، از اختیارات امام عادل برشمرده و از سوی دیگر، در مواردی که اذن فقیه جامع الشرایط را در آن کافی می داند نیز، اذن را از سوی سلطان [حاکم ]عادل دانسته است؛ یعنی از دیدگاه ایشان، حاکم، تنها امامان معصوم و نایبان خاص یا عام ایشانند. وی از فقیه جامع الشرایط با این تعبیر یاد می کند: «مَن اِلَیهِ الحُکمُ بحَقِّ النَّیابَهِ؛ کسی که حکومت به خاطر حق نیابت از آن اوست».(1)

درباره حکومت فقیه عادل، محقق معتقد است که چون تشکیل