تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 61

فقه او استدلال های قوی در هر مبحث است. او هم دلایل و دیدگاه های مختلف را به دقت مطرح کرده و هم نظر خود را در هر مورد با استدلال های محکم اثبات کرده است.

2. او به برخی مسائل که دگرگونی های سیاسی و اجتماعی در ایران ایجاد کرده بود، توجه خاص داشت؛ مسائلی مانند حدود و اختیارات فقیه، نماز جمعه، خراج و مقاسمه که پیش از آن به دلیل نبود نیاز، جایگاهی در فقه نداشتند. بیشتر فقیهان و مجتهدان شیعه پس از کرکی تا پایان دوره صفوی از فقه او تأثیر پذیرفتند. فاضل هندی، آقا حسین خوانساری، آقا جمال خوانساری، سلطان العلما، شیخ بهایی، حسین بن عبدالصمد پدر شیخ و میرداماد از شاگردان مکتب فقهی او به شمار می آیند.(1)

از نظر سیاسی، او رواج دهنده نظریه ولایت فقیه در ایران است. این نظریه پس از او نیز در دوره صفوی رواج داشت و برخی از علما، بدان اشاره کرده اند؛ گرچه مدت ها طول کشید تا این نظریه گسترش یابد و به نظریه حکومتی تبدیل شود. همچنین سیره عملی محقق کرکی، در همکاری با دولت صفوی را بیشتر عالمان شیعه آن عصر پذیرفتند و با پشتیبانی از صفویه، هم بقای تشیع در ایران تضمین گردید و هم انحراف های فکری و مذهبی صوفیان صفوی اصلاح شد. ازاین رو، بخشی از فکر و فرهنگ امروزی، مدیون عالمانی چون کرکی است که با واقع بینی، اجتهاد و زمان شناسی، اهداف خود را پی گیری کردند.