تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 63

امامت شود. به نظر اهل سنت، اگر گروهی از بزرگان با شخصی بیعت کنند، امام خواهد شد و در صورت تسلط نیز، حتی اگر مغلوب، امام عادل و غالب، بدترین مردم باشد، امام عادل عزل و فاسق عهده دار امامت می شود. کرکی پس از بیان مبانی مشروعیت سیاسی از دید اهل سنت، از نگاه دنیوی آنها به مسئله امامت خرده می گیرد که اگر امامت دنیوی است، چگونه می توان اختیارات پیامبر را به خلیفه نیز داد. به نظر وی، در صورت دنیوی بودن امامت و رهبری، اختیاراتی مانند پشتیبانی از اصول اسلام، حفظ شرع، عزل و نصب حاکمان، قضاوت، جهاد با کفار و بغات و اقامه امر به معروف و نهی از منکر را که همه از توابع منصب نبوت هستند، نمی توان به خلیفه واگذار کرد؛ در حالی که اهل سنت چنین کرده اند.(1)

کرکی به اهل سنت اعتراض می کند که چگونه برای قاضی که دارای منصب خاصی است، علم و عدالت را شرط می دانند، ولی برای جانشینی پیامبر، فسق، فجور و جهل را تجویز می کنند.(2) کرکی در مجموعه این بحث ها، به عصر حضور نگاه دارد، ولی عمومیتی که در کلام وی به چشم می خورد را می توان به عصر غیبت نیز تعمیم داد. به هر حال، اساس اندیشه کرکی از همین جا گذاشته می شود. اعتقاد به مبنای نص و نصب در مشروعیت رهبری جامعه و شایستگی فردی رهبری با صفات خاص و جدا نبودن دین از سیاست، از نکته های جالب توجه در اندیشه وی است.