تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 72

فقیه گذاشت.(1) در یکی دیگر از آثار خود نیز استفاده و دریافت خراج را برای جائر حرام می داند.(2)

24. جامع المقاصد، صص 371، 379 و 486.

25. حاشیه رسائل، ص 57.

26. همان، ص 149.

27. رسائل، رساله خراجیه، ص 37.

28. همان، ص 161.

29. جامع المقاصد، ج 2، صص 371 و 375.

30. محقق کرکی، حاشیه شرایع، نسخه خطی، ش 6584، کتاب خانه آیت اللّه مرعشی، ص 57.

31. همان، ص 168.

32. محقق کرکی، جامع المقاصد، قم، آل البیت، 1408 ه . ق، چ 1، ج 2، ص 371.

33. همان، ص 375.

34. الرسائل، ص 142.

35. همان، ص 143.

36. همان، ص 161.

37. محقق کرکی، نفحات اللاهوت فی لعن الجبت و الطاغوت، به کوشش: محمدهادی امینی، تهران، مکتبه نینوا، 1375، چ 1، صص 47، 49 و 69.

38. همان، صص 40 و 70.

39. همان، ص 68.

40. همان، ص 70.

41. حسن مدرسی طباطبایی، زمین در فقه اسلامی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1362، ج2، ص 72.

ب) شهید ثانی1 (911 _ 966 ه. ق)

اشاره

ب) شهید ثانی(3) (911 _ 966 ه. ق)

شهید ثانی در روز 13 شوال سال 911 ه . ق در دهکده «جبع» جبل عامل، دیده به جهان گشود. شهید ثانی و شهید اول از مردم جبل عامل واقع در جنوب لبنان و از نوابغ و مفاخر مجتهدان شیعه بوده اند. هر دو به جامعیت در علوم اسلامی مشهورند و هر دو نیز به جرم تشیع در راه دین به شهادت رسیده اند.(4) شهید به اندازه ای در علوم مختلف جامعیت داشت که پیشوای همه فرقه های اسلامی شناخته می شد و به مسائل هر فرقه، بر پایه فقه آن فرقه پاسخ می داد. سرانجام مورد کینه دشمنان قرار گرفت و پیش پادشاه روم (عثمانی) از او بدگویی کردند و او را در بازگشت از حج دستگیر کردند تا پیش پادشاه عثمانی ببرند، ولی در مسیر راه با تحریک عده ای، آن عالم عالی مقام را به شهادت رساندند».(5)

برخی از آثار ایشان عبارتند از: الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه؛ روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام؛ تمهید القواعد؛

1- جامع المقاصد، ج 4، ص 45.
2- الرسائل، ص 79.
3- برای تفصیل بیشتر نک: سیدمحمدرضاموسویان، اندیشه سیاسی شهیدثانی، پژوهشکده اندیشه سیاسی اسلام، قم، بوستان کتاب، 1383، چ1.
4- مفاخر اسلام، ج 4، ص 454.
5- علی صادقی، شهید ثانی، مشعل شریعت، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، 1372، چ 1، ص 98.