تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه صفحه 74

قضاوت را ندارد.(1)

ج) وحید بهبهانی (1117 _ 1205 ه. ق)

اشاره

ج) وحید بهبهانی (1117 _ 1205 ه. ق)

محمد باقر بن محمد اکمل، معروف به «وحید بهبهانی» از فقیهان بزرگ شیعه در سده دوازدهم هجری است. وی در سال 1117 ه . ق در اصفهان به دنیا آمد(2) و در سال 1135 ه . ق، پس از تهاجم افغان ها و سقوط اصفهان، به بهبهان و سپس به نجف هجرت کرد و سرانجام در کربلا مقیم شد. در زمان زندگانی او، اوضاع سیاسی ایران بسیار آشفته بود و جنگ ها و درگیری ها بین خان ها و ایلات تداوم داشت. او شاهد حکومت آخرین شاه صفویه، افغان ها، افشاریه، زندیه و پیروزی آغا محمدخان قاجار بود. علامه بهبهانی از سیاست کناره می گرفت؛ به گونه ای که در طول حیاتش هیچ گونه همکاری با پادشاهان زمان خود نداشت؛ در حالی که شاهان به دلیل شهرت و جایگاه علمی وحید می کوشیدند با او مراوده کنند و هدایای گران بهایی برای او می فرستادند ولی نمی پذیرفت.(3) البته نداشتن رابطه حسنه او با شاهانی چون نادرشاه را می توان توجیه کرد، ولی بی توجهی به شاهان زندیه که به دین داری و عدالت شهرت داشتند، جای تأمل دارد. از نکته های جالب در زندگی او این است که در آثار علمی اش هرگز درباره شاهان معاصر اظهارنظر نکرده و آنها را مدح یا ذم نگفته است. علامه وحید، در دوران اقامت در کربلا، نماز جمعه اقامه می کرد. او

1- همان، صص 417 و 418.
2- فصل نامه علوم سیاسی: ش 21، ص 75 به نقل از: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، فقهای نامدار شیعه، قم، کتاب خانه آیت اللّه مرعشی، 1372، چ 1، ص 271.
3- علی دوانی، وحید بهبهانی، تهران، امیر کبیر، 1362، ص 142.