- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 6
- 1. پزشکی در عهد باستان 6
- فصل اول: نگاهی گذرا به پیشینه پزشکی 6
- اشاره 6
- الف) آغاز طب در بین النهرین 6
- د) طب در چین باستان 7
- ج) طب در مصر باستان 7
- ب) طب در نواحی جنوبی ایران باستان 7
- و) طب یونانی 8
- ز) طب رومی 8
- ه_) طب در هند قدیم 8
- ح) پزشکی در ایران 9
- الف) مرحله فراگیری 9
- 2. تاریخ پزشکی در اسلام 9
- اشاره 9
- ب) مرحله ترجمه 12
- ج) مرحله نوآوری 13
- اشاره 15
- 1. پیش گیری 15
- فصل دوم: جایگاه پزشکی در اسلام 15
- اشاره 15
- اشاره 17
- یک _ مردار 17
- الف) پرهیز از خوردن محرمات 17
- دو _ خون 18
- سه _ گوشت خوک 18
- ب) زیاده روی نکردن در خوردن و آشامیدن 19
- ج) شناخت ریشه روانی بیماری ها 21
- د) رعایت بهداشت 22
- اشاره 22
- یک _ بهداشت دست 22
- دو _ بهداشت دندان 23
- چهار _ بهداشت خوراک 23
- سه _ بهداشت لباس 23
- الف) درمان و شفای درد در آیینه روایات 25
- 2. درمان 25
- اشاره 25
- اشاره 26
- ب) درمان با نسخه های طبیعی (غذا درمانی) 26
- یک _ عسل 27
- دو _ انگور 28
- سه _ خرما 29
- پنج _ انجیر 31
- چهار _ انار 31
- شش _ زیتون 32
- 3. عوامل پیدایش طب اسلامی 33
- هفت _ کدوبن 33
- اشاره 33
- الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی 34
- ج) اثرگذاری طب القرآن و طب النبوی بر پزشکی اسلامی 35
- ب) بهره گیری دانشمندان مسلمان از طب نبوی 35
- اشاره 37
- الف) اثرگذاری دانشمندان مسلمان بر پزشکان غربی 37
- 4. نقش طب اسلامی در پیشرفت دانش پزشکی 37
- ب) نوآوری های پزشکان مسلمان 39
- اشاره 39
- یک _ نوآوری در پزشکی داخلی 39
- دو _ نوآوری در درمان اطفال1 41
- سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی 41
- چهار نوآوری در علم جراحی 43
- پنج _ نوآوری در چشم پزشکی 44
- اشاره 45
- الف) توجه به معنویت و تقوا 45
- اشاره 45
- 1. اخلاق فردی 45
- فصل سوم: اخلاق پزشکی در اسلام 45
- ب) بردباری 47
- ج) نفی خودمحوری و غرور پزشکی 47
- د) خوش اخلاقی 48
- ه_) بی توجهی به امور مادی 49
- و) احساس مسئولیت 50
- الف) رازداری 51
- اشاره 51
- ز) وقت شناسی 51
- 2. اخلاق حرفه ای 51
- ج) ایجاد امیدواری در بیمار 53
- ب) رعایت حال محرومان و مستضعفان 53
- اشاره 54
- یک _ دقت در تشخیص بیماری 54
- د) حفظ جان بیمار و دقت در پزشکی 54
- ه_) دقت در تجویز دارو 55
- دو _ دقت در مراقبت از بیمار 55
- و) مداخله نکردن پزشکان متخصص در موارد خارج از تخصص خود 57
- ز) خدمت در مناطق محروم 58
- ح) تلاش در امر پژوهش برای ارتقای سطح علمی و کسب تخصص 59
- ط) آگاهی کامل پزشک از مسائل فقهی حرفه اش 61
- اشاره 63
- الف) فراموشی اخلاق پزشکی 63
- فصل چهارم: آسیب شناسی حرفه پزشکی 63
- 1. عوامل تهدیدکننده 63
- اشاره 63
- ب) گسترش فساد در جامعه امروز 64
- ج) سهل انگاری در انطباق امور پزشکی با موازین شرعی 65
- د) رفتارهای ناشایست حرفه ای1 65
- ه) قصور پزشکی1 66
- 2. راهکارهای کاهش آسیب ها 67
- اشاره 67
- الف) جبران نارسایی های پزشکی 1 67
- ب) ایجاد روحیه خودباوری و توجه به مطالعات و تحقیقات پزشکی1 69
- اشاره 70
- اشاره 70
- الف) نگاه و لمس 70
- فصل پنجم: احکام پزشکی 70
- معاینه و درمان 70
- ب) درمان و تجویز دارو 73
- ج) آثار منفی درمان جنس مخالف 75
- 1. سیاست گذاری های رسانه در مورد پزشکی در اسلام 77
- اشاره 77
- اشاره 77
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 77
- الف) توجه به تاریخ درخشان پزشکی در اسلام و مشرق زمین 79
- ب) توجه به جنبه های اخلاقی پزشکی در اسلام 81
- اشاره 82
- الف) ترویج فرهنگ پزشکی 82
- 2. پیشنهادهای برنامه ای 82
- ب) ماجراهای فرعی 82
- ج) گفتار مجری و زیرنویس 83
- ه) برنامه هایی برای مردم 84
- د) برنامه های کودک، نوجوان و جوان1 84
- یک _ گفت وگوی ویژه خبری 84
- دو _ تهیه گزارش 84
- اشاره 84
- پنج _ برنامه میزگرد و گفت وگو 85
- سه _ ساخت مجموعه های تاریخی1 85
- چهار _ ساخت برنامه مستند 85
- شش _ محورهای برون مرزی 86
- پرسش های مسابقه ای 86
- پرسش های مردمی 87
- پرسش های کارشناسی 88
- الف) طب سنتی و گیاهان دارویی 91
- اشاره 91
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 91
- ب) اسلام و پزشکی 93
- ج) تاریخ پزشکی 95
- د) احکام پزشکی 96
- ه) اخلاق پزشکی 97
- و) نشریات 98
- کتاب نامه 99
تاریخ پزشکی علمی عربی در قرن سوم هجری با کمک و حمایت خلفا، وزرا، فرمانروایان و ثروتمندان آغاز شد. آنان مترجمان را به ترجمه کتاب های پزشکان یونانی به عربی ترغیب کردند. کارهای جالینوس در پزشکی، از حجم زیاد و محتوای غنی برخوردار بود. نخستین آگاهی هایی که اعراب از این میراث پزشکی به دست آوردند، با ترجمه حُنین بن اسحاق و دستیاران و شاگردان وی از کتاب های جالینوس تحقق یافت. علاوه بر این، کتاب های بقراط نیز که در تفکر پزشکی عربی تأثیر بسزایی داشت، ترجمه گردید.(1)
در پایان دوران ترجمه، پزشکان و دانشمندان جهان اسلام نوشتن کتاب را آغاز کردند و اصلی ترین پایه های علوم را بنیان نهادند. آنان در این زمان به طور کامل بر منابع علمی خود تکیه داشتند و در این میدان پیشرو شدند. در نتیجه، دانش ها به ویژه دانش پزشکی به سرعت از دست مسیحیان و صابیان خارج شد و به دانشمندان مسلمان انتقال یافت.
ج) مرحله نوآوری
ج) مرحله نوآوری
در مرحله نوآوری، پزشکان و دانشمندان مسلمان با نبوغ و استعداد ویژه خود، آثار و نوشته های ارزشمندی از خود به جا نهادند که تا قرن شانزدهم و هفدهم میلادی، طب اروپا را تحت تأثیر خود قرار داد. در نتیجه، هزاران کتاب طبی نگاشته شد. در این مرحله، پزشکان مسلمان ضمن درخشش در میدان پزشکی، خدمت های دیگری نیز کردند که از آن جمله به این موارد می توان اشاره کرد:
یک _ نظم بخشیدن به طب پراکنده و در هم یونانی؛
1- پزشکان برجسته در عصر تمدن اسلامی، صص 20 و 21.