پزشکی در اسلام صفحه 24

برای بدن به بار می آورد. اسلام به این مورد توجه ویژه ای دارد، چنان که خداوند متعال با بیان «...وَ یُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّباتِ وَ یُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبائِثَ...؛ غذاهای پاک و طیب را بر مردم حلال و غذاهای پلید را حرام خواند».(1) این حکم، با فطرت و سرشت انسان سالم نیز هماهنگی کامل دارد.

در پایان بحث طب پیش گیری در اسلام، توجه به این نکته لازم است که اسلام به منظور سرعت بخشیدن به روند بهبود بیماری و جلوگیری از شدت یافتن آن حتی در تکالیف شرعی بیماران، تخفیف ویژه ای در نظر گرفته است. این امر، براساس قاعده ای کلی در فقه اسلامی است که تکالیف شرعی هیچ گاه بالاتر از توان مکلفان نیست: «لا یُکَلِّفُ اللّهُ نَفْسا إلاّ وُسْعَها...؛ هیچ کس بیش از وسعش تکلیف ندارد». (بقره: 285)

برخی از این موارد آسان گیری در قرآن کریم عبارتند از:

اول _ آسان کردن احکام طهارت برای بیماران: «وَ إنْ کُنْتُمْ مَرْضی ... فَتَیَمَّمُوا صَعیدًا طَیِّبا...؛ و اگر بیمار بودید، ... پس با خاک تیمم کنید».(2)

دوم _ دادن اجازه افطار به بیماران: «فَمَنْ کانَ مِنْکُمْ مَریضا أوْ عَلی سَفَرٍ فَعِدَّهٌ مِنْ أَیّامٍ اُخَرَ...؛ هرکس از شما بیمار بود، یا در سفر بود روزهای دیگر را روزه بدارد». (بقره:184)

سوم _ معاف شدن افراد نابینا و لنگ و بیمار از جهاد: «لَیْسَ عَلَی اْلأَعْمی حَرَجٌ وَ لا عَلَی اْلأَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْمَریضِ حَرَجٌ؛ بر نابینا و افراد لنگ و بیمار گناهی نیست (که با شما هم غذا شوند)...». (فتح: 17)