- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 6
- اشاره 6
- 1. پزشکی در عهد باستان 6
- الف) آغاز طب در بین النهرین 6
- فصل اول: نگاهی گذرا به پیشینه پزشکی 6
- د) طب در چین باستان 7
- ج) طب در مصر باستان 7
- ب) طب در نواحی جنوبی ایران باستان 7
- ز) طب رومی 8
- ه_) طب در هند قدیم 8
- و) طب یونانی 8
- الف) مرحله فراگیری 9
- ح) پزشکی در ایران 9
- 2. تاریخ پزشکی در اسلام 9
- اشاره 9
- ب) مرحله ترجمه 12
- ج) مرحله نوآوری 13
- فصل دوم: جایگاه پزشکی در اسلام 15
- اشاره 15
- اشاره 15
- 1. پیش گیری 15
- الف) پرهیز از خوردن محرمات 17
- یک _ مردار 17
- اشاره 17
- سه _ گوشت خوک 18
- دو _ خون 18
- ب) زیاده روی نکردن در خوردن و آشامیدن 19
- ج) شناخت ریشه روانی بیماری ها 21
- اشاره 22
- د) رعایت بهداشت 22
- یک _ بهداشت دست 22
- دو _ بهداشت دندان 23
- سه _ بهداشت لباس 23
- چهار _ بهداشت خوراک 23
- 2. درمان 25
- الف) درمان و شفای درد در آیینه روایات 25
- اشاره 25
- اشاره 26
- ب) درمان با نسخه های طبیعی (غذا درمانی) 26
- یک _ عسل 27
- دو _ انگور 28
- سه _ خرما 29
- پنج _ انجیر 31
- چهار _ انار 31
- شش _ زیتون 32
- اشاره 33
- هفت _ کدوبن 33
- 3. عوامل پیدایش طب اسلامی 33
- الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی 34
- ج) اثرگذاری طب القرآن و طب النبوی بر پزشکی اسلامی 35
- ب) بهره گیری دانشمندان مسلمان از طب نبوی 35
- الف) اثرگذاری دانشمندان مسلمان بر پزشکان غربی 37
- اشاره 37
- 4. نقش طب اسلامی در پیشرفت دانش پزشکی 37
- اشاره 39
- یک _ نوآوری در پزشکی داخلی 39
- ب) نوآوری های پزشکان مسلمان 39
- سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی 41
- دو _ نوآوری در درمان اطفال1 41
- چهار نوآوری در علم جراحی 43
- پنج _ نوآوری در چشم پزشکی 44
- اشاره 45
- اشاره 45
- الف) توجه به معنویت و تقوا 45
- فصل سوم: اخلاق پزشکی در اسلام 45
- 1. اخلاق فردی 45
- ج) نفی خودمحوری و غرور پزشکی 47
- ب) بردباری 47
- د) خوش اخلاقی 48
- ه_) بی توجهی به امور مادی 49
- و) احساس مسئولیت 50
- اشاره 51
- ز) وقت شناسی 51
- الف) رازداری 51
- 2. اخلاق حرفه ای 51
- ج) ایجاد امیدواری در بیمار 53
- ب) رعایت حال محرومان و مستضعفان 53
- اشاره 54
- د) حفظ جان بیمار و دقت در پزشکی 54
- یک _ دقت در تشخیص بیماری 54
- دو _ دقت در مراقبت از بیمار 55
- ه_) دقت در تجویز دارو 55
- و) مداخله نکردن پزشکان متخصص در موارد خارج از تخصص خود 57
- ز) خدمت در مناطق محروم 58
- ح) تلاش در امر پژوهش برای ارتقای سطح علمی و کسب تخصص 59
- ط) آگاهی کامل پزشک از مسائل فقهی حرفه اش 61
- اشاره 63
- فصل چهارم: آسیب شناسی حرفه پزشکی 63
- اشاره 63
- 1. عوامل تهدیدکننده 63
- الف) فراموشی اخلاق پزشکی 63
- ب) گسترش فساد در جامعه امروز 64
- د) رفتارهای ناشایست حرفه ای1 65
- ج) سهل انگاری در انطباق امور پزشکی با موازین شرعی 65
- ه) قصور پزشکی1 66
- الف) جبران نارسایی های پزشکی 1 67
- 2. راهکارهای کاهش آسیب ها 67
- اشاره 67
- ب) ایجاد روحیه خودباوری و توجه به مطالعات و تحقیقات پزشکی1 69
- اشاره 70
- اشاره 70
- الف) نگاه و لمس 70
- فصل پنجم: احکام پزشکی 70
- معاینه و درمان 70
- ب) درمان و تجویز دارو 73
- ج) آثار منفی درمان جنس مخالف 75
- 1. سیاست گذاری های رسانه در مورد پزشکی در اسلام 77
- اشاره 77
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 77
- اشاره 77
- الف) توجه به تاریخ درخشان پزشکی در اسلام و مشرق زمین 79
- ب) توجه به جنبه های اخلاقی پزشکی در اسلام 81
- اشاره 82
- الف) ترویج فرهنگ پزشکی 82
- 2. پیشنهادهای برنامه ای 82
- ب) ماجراهای فرعی 82
- ج) گفتار مجری و زیرنویس 83
- اشاره 84
- دو _ تهیه گزارش 84
- یک _ گفت وگوی ویژه خبری 84
- ه) برنامه هایی برای مردم 84
- د) برنامه های کودک، نوجوان و جوان1 84
- چهار _ ساخت برنامه مستند 85
- سه _ ساخت مجموعه های تاریخی1 85
- پنج _ برنامه میزگرد و گفت وگو 85
- پرسش های مسابقه ای 86
- شش _ محورهای برون مرزی 86
- پرسش های مردمی 87
- پرسش های کارشناسی 88
- اشاره 91
- الف) طب سنتی و گیاهان دارویی 91
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 91
- ب) اسلام و پزشکی 93
- ج) تاریخ پزشکی 95
- د) احکام پزشکی 96
- ه) اخلاق پزشکی 97
- و) نشریات 98
- کتاب نامه 99
مسلمان از طب القرآن و طب نبوی در پزشکی اسلامی بسیار اثرگذار بوده است.
الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی
الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی
آیات فراوانی در قرآن کریم هست که زیربنای طب نبوی، و طب اسلامی به شمار می آید. قرآن کریم، کتاب پزشکی نیست، بلکه آنچه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مورد طبابت می فرمود، از راه وحی و ارتباط با خدا بود، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مقام فرستاده خداوند، هم روح و هم جسم انسان ها را می شناخت. آن حضرت افزون بر اینکه طبیب جان های مردم بود، برای درمان بیماران در میان مردم می گشت و بیماری های روحی آنها را درمان می کرد. همچنین پزشک ماهری برای جسمشان بود. از نمونه سفارش های طبی آن حضرت، این است که می فرمود: «اَلْمَعِدَهُ بَیْتُ کُلِّ داءٍ» و «أَلْحِمْیَهُ رَأْسُ کُلِّ دَواءٍ» یعنی معده، کانون بیماری هاست و پرهیز، رأس همه داروهاست. نیز می فرمود: «کُلْ وَ أَنْتَ تَشْتَهِی وَ أَمْسِکْ وَ أَنْتَ تَشْتَهِی؛ بخور در حالی که اشتها داری و پیش از سیر شدن، دست از خوردن بکش.»(1) بی شک، اینها برخی سفارش های پزشکی است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بیان کرده است، ولی این به معنای ایجاد یک طب و مجموعه منظم و کامل در پزشکی نیست.
آمیخته شدن طب جسمانی با طب روحانی، همراه با معتقدات مذهبی مردم، مبنی بر اینکه طب القرآن و طب النبی از طریق وحی الهی، مطمئن ترین و بهترین طب برای بهداشت و تندرستی و پیش گیری از بیماری هاست،
1- بحارالانوار، ج 59، ص 290.