پزشکی در اسلام صفحه 40

مهم ترین چیزی که تاریخ پزشکی عربی، در مورد ابن نفیس، همراه با افتخار و شگفتی [ از آن] یاد می کند، این است که او گردش کوچک خون (ششی) را کشف کرد. ابن نفیس به این نکته پی برد که جهت حرکت خون ثابت است و آن طور که قبلاً گمان می رفت، به صورت جزر و مد نیست. ابن نفیس معتقد بود که خون از بطن راست قلب همراه با هوا به طرف شش حرکت می کند. سپس از طریق سیاهرگ ششی، از شش به دهلیز چپ قلب بر می گردد.(1)

دانشمندان مسلمان در درمان بیماری های دستگاه عصبی، مانند تب و لرز، صرع، سکته قلبی، فلج، فلج صورت، تشنج و بیماری های روانی(2) تا بدان جا پیش رفتند که دانشمندان عصر حاضر نیز برای درمان آبله و حصبه بیش از آنان چیزی کشف نکرده اند.

احمد علی ملا می نویسد:

محتوای کتاب محمد بن زکریای رازی درباره آبله و حصبه، مقدمه اکتشافات به حساب می آید. مقاله رازی از سال 1078 تا 1866 میلادی چهل بار فقط به زبان انگلیسی تجدید چاپ شد... تألیفات پزشکان مسلمان در محافل اروپایی چنان شهرتی یافت که تصاویر رنگی از دو پزشک مسلمان یعنی رازی و ابن سینا، در دانشکده های پزشکی، از جمله دانشکده پزشکی دانشگاه پاریس آویخته شد و تألیفات آنان تا قرن هجدهم میلادی در تمامی دانشگاه های جهان تدریس می شد.(3)

1- ابن مراد، تاریخ الطب عندالعرب، بیروت، دارالغرب الاسلامی، 1411ه_.ق، ص 28، به نقل از: مکتشف الطب فی بلاد العرب، ص 80 .
2- نک: پزشکان برجسته در عصر تمدن اسلامی، ص 29.
3- پزشکان برجسته در عصر تمدن اسلامی، ص 33.