- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- الف) آغاز طب در بین النهرین 6
- 1. پزشکی در عهد باستان 6
- فصل اول: نگاهی گذرا به پیشینه پزشکی 6
- اشاره 6
- اشاره 6
- د) طب در چین باستان 7
- ب) طب در نواحی جنوبی ایران باستان 7
- ج) طب در مصر باستان 7
- ز) طب رومی 8
- ه_) طب در هند قدیم 8
- و) طب یونانی 8
- اشاره 9
- ح) پزشکی در ایران 9
- الف) مرحله فراگیری 9
- 2. تاریخ پزشکی در اسلام 9
- ب) مرحله ترجمه 12
- ج) مرحله نوآوری 13
- اشاره 15
- 1. پیش گیری 15
- فصل دوم: جایگاه پزشکی در اسلام 15
- اشاره 15
- اشاره 17
- الف) پرهیز از خوردن محرمات 17
- یک _ مردار 17
- دو _ خون 18
- سه _ گوشت خوک 18
- ب) زیاده روی نکردن در خوردن و آشامیدن 19
- ج) شناخت ریشه روانی بیماری ها 21
- د) رعایت بهداشت 22
- اشاره 22
- یک _ بهداشت دست 22
- دو _ بهداشت دندان 23
- سه _ بهداشت لباس 23
- چهار _ بهداشت خوراک 23
- 2. درمان 25
- الف) درمان و شفای درد در آیینه روایات 25
- اشاره 25
- ب) درمان با نسخه های طبیعی (غذا درمانی) 26
- اشاره 26
- یک _ عسل 27
- دو _ انگور 28
- سه _ خرما 29
- چهار _ انار 31
- پنج _ انجیر 31
- شش _ زیتون 32
- 3. عوامل پیدایش طب اسلامی 33
- اشاره 33
- هفت _ کدوبن 33
- الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی 34
- ب) بهره گیری دانشمندان مسلمان از طب نبوی 35
- ج) اثرگذاری طب القرآن و طب النبوی بر پزشکی اسلامی 35
- 4. نقش طب اسلامی در پیشرفت دانش پزشکی 37
- الف) اثرگذاری دانشمندان مسلمان بر پزشکان غربی 37
- اشاره 37
- یک _ نوآوری در پزشکی داخلی 39
- اشاره 39
- ب) نوآوری های پزشکان مسلمان 39
- سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی 41
- دو _ نوآوری در درمان اطفال1 41
- چهار نوآوری در علم جراحی 43
- پنج _ نوآوری در چشم پزشکی 44
- اشاره 45
- الف) توجه به معنویت و تقوا 45
- فصل سوم: اخلاق پزشکی در اسلام 45
- اشاره 45
- 1. اخلاق فردی 45
- ب) بردباری 47
- ج) نفی خودمحوری و غرور پزشکی 47
- د) خوش اخلاقی 48
- ه_) بی توجهی به امور مادی 49
- و) احساس مسئولیت 50
- الف) رازداری 51
- اشاره 51
- ز) وقت شناسی 51
- 2. اخلاق حرفه ای 51
- ج) ایجاد امیدواری در بیمار 53
- ب) رعایت حال محرومان و مستضعفان 53
- د) حفظ جان بیمار و دقت در پزشکی 54
- یک _ دقت در تشخیص بیماری 54
- اشاره 54
- ه_) دقت در تجویز دارو 55
- دو _ دقت در مراقبت از بیمار 55
- و) مداخله نکردن پزشکان متخصص در موارد خارج از تخصص خود 57
- ز) خدمت در مناطق محروم 58
- ح) تلاش در امر پژوهش برای ارتقای سطح علمی و کسب تخصص 59
- ط) آگاهی کامل پزشک از مسائل فقهی حرفه اش 61
- الف) فراموشی اخلاق پزشکی 63
- فصل چهارم: آسیب شناسی حرفه پزشکی 63
- اشاره 63
- اشاره 63
- 1. عوامل تهدیدکننده 63
- ب) گسترش فساد در جامعه امروز 64
- ج) سهل انگاری در انطباق امور پزشکی با موازین شرعی 65
- د) رفتارهای ناشایست حرفه ای1 65
- ه) قصور پزشکی1 66
- الف) جبران نارسایی های پزشکی 1 67
- 2. راهکارهای کاهش آسیب ها 67
- اشاره 67
- ب) ایجاد روحیه خودباوری و توجه به مطالعات و تحقیقات پزشکی1 69
- الف) نگاه و لمس 70
- اشاره 70
- فصل پنجم: احکام پزشکی 70
- اشاره 70
- معاینه و درمان 70
- ب) درمان و تجویز دارو 73
- ج) آثار منفی درمان جنس مخالف 75
- 1. سیاست گذاری های رسانه در مورد پزشکی در اسلام 77
- اشاره 77
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 77
- اشاره 77
- الف) توجه به تاریخ درخشان پزشکی در اسلام و مشرق زمین 79
- ب) توجه به جنبه های اخلاقی پزشکی در اسلام 81
- الف) ترویج فرهنگ پزشکی 82
- ب) ماجراهای فرعی 82
- 2. پیشنهادهای برنامه ای 82
- اشاره 82
- ج) گفتار مجری و زیرنویس 83
- یک _ گفت وگوی ویژه خبری 84
- دو _ تهیه گزارش 84
- اشاره 84
- ه) برنامه هایی برای مردم 84
- د) برنامه های کودک، نوجوان و جوان1 84
- پنج _ برنامه میزگرد و گفت وگو 85
- سه _ ساخت مجموعه های تاریخی1 85
- چهار _ ساخت برنامه مستند 85
- شش _ محورهای برون مرزی 86
- پرسش های مسابقه ای 86
- پرسش های مردمی 87
- پرسش های کارشناسی 88
- الف) طب سنتی و گیاهان دارویی 91
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 91
- اشاره 91
- ب) اسلام و پزشکی 93
- ج) تاریخ پزشکی 95
- د) احکام پزشکی 96
- ه) اخلاق پزشکی 97
- و) نشریات 98
- کتاب نامه 99
دو _ نوآوری در درمان اطفال1
دو _ نوآوری در درمان اطفال(1)
پزشکان عرب و مسلمان، بیشتر وقت خود را به تشخیص بیماری های کودکان در نخستین سال های تولد و یافتن راه درمانی برای آنها اختصاص دادند. از جمله این بیماری ها می توان اسهال، تنگی نفس، ادرار در خواب، تشنج، دو بینی، انواع کرم های زیان بار دستگاه گوارش، فلج اطفال و انواع تب را نام برد.بسیاری از این پزشکان، در زمینه جنین شناسی و بیماری های ارثی و نیز درمان این بیماری ها، مهارت یافتند... پزشکان مسلمان به تغذیه کودک توجه زیادی داشتند. برای مثال، به نوزاد، در چند روز نخست، کمی عسل می دادند تا پیش از شیرخوارگی، ماده مکونیوم از روده هایش خارج شود.
سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی
سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی
پزشکان مسلمان در این زمینه، از نوشته های پزشکان یونانی استفاده می کردند. دانشمندان غربی، نقش فعّال پزشکان عرب و مسلمان را در پیشرفت دانش کالبدشکافی انکار کرده و گفته اند: «دین اسلام، کالبدشکافی بدن مردگان را حرام می داند»، ولی بررسی نسخه های خطی مربوط به پزشکی اسلامی نشان می دهد مسلمانان عرب در پیشبرد دانش کالبدشکافی، به شیوه های گوناگون سهم بزرگی داشتند. ازاین رو، «وقتی به سخن ابن سینا درباره کالبدشکافی دقت می کنیم، چاره ای جز این نداریم که اعتراف کنیم او در علم کالبدشکافی استاد بوده است.»(2) دانشمندان عرب و پزشکانی مانند
1- نک: پزشکان برجسته در عصر تمدن اسلامی، صص 38 و 39.
2- تاریخ طب در ایران پس از اسلام، ص 69.