- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 6
- الف) آغاز طب در بین النهرین 6
- اشاره 6
- فصل اول: نگاهی گذرا به پیشینه پزشکی 6
- 1. پزشکی در عهد باستان 6
- د) طب در چین باستان 7
- ج) طب در مصر باستان 7
- ب) طب در نواحی جنوبی ایران باستان 7
- و) طب یونانی 8
- ه_) طب در هند قدیم 8
- ز) طب رومی 8
- اشاره 9
- الف) مرحله فراگیری 9
- 2. تاریخ پزشکی در اسلام 9
- ح) پزشکی در ایران 9
- ب) مرحله ترجمه 12
- ج) مرحله نوآوری 13
- فصل دوم: جایگاه پزشکی در اسلام 15
- اشاره 15
- اشاره 15
- 1. پیش گیری 15
- الف) پرهیز از خوردن محرمات 17
- یک _ مردار 17
- اشاره 17
- سه _ گوشت خوک 18
- دو _ خون 18
- ب) زیاده روی نکردن در خوردن و آشامیدن 19
- ج) شناخت ریشه روانی بیماری ها 21
- د) رعایت بهداشت 22
- یک _ بهداشت دست 22
- اشاره 22
- سه _ بهداشت لباس 23
- دو _ بهداشت دندان 23
- چهار _ بهداشت خوراک 23
- 2. درمان 25
- الف) درمان و شفای درد در آیینه روایات 25
- اشاره 25
- ب) درمان با نسخه های طبیعی (غذا درمانی) 26
- اشاره 26
- یک _ عسل 27
- دو _ انگور 28
- سه _ خرما 29
- چهار _ انار 31
- پنج _ انجیر 31
- شش _ زیتون 32
- اشاره 33
- هفت _ کدوبن 33
- 3. عوامل پیدایش طب اسلامی 33
- الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی 34
- ج) اثرگذاری طب القرآن و طب النبوی بر پزشکی اسلامی 35
- ب) بهره گیری دانشمندان مسلمان از طب نبوی 35
- اشاره 37
- الف) اثرگذاری دانشمندان مسلمان بر پزشکان غربی 37
- 4. نقش طب اسلامی در پیشرفت دانش پزشکی 37
- اشاره 39
- یک _ نوآوری در پزشکی داخلی 39
- ب) نوآوری های پزشکان مسلمان 39
- سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی 41
- دو _ نوآوری در درمان اطفال1 41
- چهار نوآوری در علم جراحی 43
- پنج _ نوآوری در چشم پزشکی 44
- اشاره 45
- فصل سوم: اخلاق پزشکی در اسلام 45
- الف) توجه به معنویت و تقوا 45
- اشاره 45
- 1. اخلاق فردی 45
- ب) بردباری 47
- ج) نفی خودمحوری و غرور پزشکی 47
- د) خوش اخلاقی 48
- ه_) بی توجهی به امور مادی 49
- و) احساس مسئولیت 50
- ز) وقت شناسی 51
- الف) رازداری 51
- اشاره 51
- 2. اخلاق حرفه ای 51
- ج) ایجاد امیدواری در بیمار 53
- ب) رعایت حال محرومان و مستضعفان 53
- د) حفظ جان بیمار و دقت در پزشکی 54
- یک _ دقت در تشخیص بیماری 54
- اشاره 54
- دو _ دقت در مراقبت از بیمار 55
- ه_) دقت در تجویز دارو 55
- و) مداخله نکردن پزشکان متخصص در موارد خارج از تخصص خود 57
- ز) خدمت در مناطق محروم 58
- ح) تلاش در امر پژوهش برای ارتقای سطح علمی و کسب تخصص 59
- ط) آگاهی کامل پزشک از مسائل فقهی حرفه اش 61
- الف) فراموشی اخلاق پزشکی 63
- فصل چهارم: آسیب شناسی حرفه پزشکی 63
- اشاره 63
- اشاره 63
- 1. عوامل تهدیدکننده 63
- ب) گسترش فساد در جامعه امروز 64
- ج) سهل انگاری در انطباق امور پزشکی با موازین شرعی 65
- د) رفتارهای ناشایست حرفه ای1 65
- ه) قصور پزشکی1 66
- 2. راهکارهای کاهش آسیب ها 67
- الف) جبران نارسایی های پزشکی 1 67
- اشاره 67
- ب) ایجاد روحیه خودباوری و توجه به مطالعات و تحقیقات پزشکی1 69
- اشاره 70
- اشاره 70
- الف) نگاه و لمس 70
- فصل پنجم: احکام پزشکی 70
- معاینه و درمان 70
- ب) درمان و تجویز دارو 73
- ج) آثار منفی درمان جنس مخالف 75
- 1. سیاست گذاری های رسانه در مورد پزشکی در اسلام 77
- اشاره 77
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 77
- اشاره 77
- الف) توجه به تاریخ درخشان پزشکی در اسلام و مشرق زمین 79
- ب) توجه به جنبه های اخلاقی پزشکی در اسلام 81
- اشاره 82
- الف) ترویج فرهنگ پزشکی 82
- 2. پیشنهادهای برنامه ای 82
- ب) ماجراهای فرعی 82
- ج) گفتار مجری و زیرنویس 83
- اشاره 84
- دو _ تهیه گزارش 84
- یک _ گفت وگوی ویژه خبری 84
- ه) برنامه هایی برای مردم 84
- د) برنامه های کودک، نوجوان و جوان1 84
- پنج _ برنامه میزگرد و گفت وگو 85
- چهار _ ساخت برنامه مستند 85
- سه _ ساخت مجموعه های تاریخی1 85
- شش _ محورهای برون مرزی 86
- پرسش های مسابقه ای 86
- پرسش های مردمی 87
- پرسش های کارشناسی 88
- اشاره 91
- الف) طب سنتی و گیاهان دارویی 91
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 91
- ب) اسلام و پزشکی 93
- ج) تاریخ پزشکی 95
- د) احکام پزشکی 96
- ه) اخلاق پزشکی 97
- و) نشریات 98
- کتاب نامه 99
شهر ابراهیم و شهر کلدانی اور (UR) در بین النهرین به دست آمده و نشان می دهند که سومری ها اولین مردمانی بودند که چهار هزار سال پیش، به طور گسترده در فعالیت های طبی دست داشته و در اندیشه ثبت و ضبط آثار خویش برآمده اند».(1)
ب) طب در نواحی جنوبی ایران باستان
«شواهد تاریخی نشان می دهند که بابلی ها در طب، پیشرفت قابل توجهی داشته اند و اولین بار تصاویر تشریحی و جراحی اعضای بدن را مورد مطالعه قرار داده اند».(2)
ج) طب در مصر باستان
«آثار باقی مانده از مصر باستان که بر روی «پاپیروس»های مصری نوشته شده اند، نشان می دهند که مصری ها در زمینه طب تخصصی، پیشرفت چشم گیری داشته اند و اطلاعات مفیدی در تشریح و فیزیولوژی اعضای بدن کسب کرده و دست به جراحی های نسبتا بزرگی همانند شکافتن جمجمه زده بودند».(3)
د) طب در چین باستان
تاریخ چین از گسترش طب در گذشته های دور این سرزمین حکایت دارد و «نشانه هایی از آسیب شناسی اعضای بدن همانند دستگاه گوارش،
1- فنتزمر گرهارد، پنج هزار سال پزشکی، ترجمه: سیاوش آگاه، تهران، شرکت انتشارات علمی فرهنگی، 1366، ص 8.
2- مجله مشکوه، ش 39، تیر 1372، ص 70.
3- مجله مشکوه، ش 39، تیر 1372، ص 78.