- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- الف) آغاز طب در بین النهرین 6
- اشاره 6
- 1. پزشکی در عهد باستان 6
- فصل اول: نگاهی گذرا به پیشینه پزشکی 6
- اشاره 6
- ج) طب در مصر باستان 7
- د) طب در چین باستان 7
- ب) طب در نواحی جنوبی ایران باستان 7
- ز) طب رومی 8
- و) طب یونانی 8
- ه_) طب در هند قدیم 8
- ح) پزشکی در ایران 9
- الف) مرحله فراگیری 9
- 2. تاریخ پزشکی در اسلام 9
- اشاره 9
- ب) مرحله ترجمه 12
- ج) مرحله نوآوری 13
- اشاره 15
- فصل دوم: جایگاه پزشکی در اسلام 15
- 1. پیش گیری 15
- اشاره 15
- الف) پرهیز از خوردن محرمات 17
- یک _ مردار 17
- اشاره 17
- سه _ گوشت خوک 18
- دو _ خون 18
- ب) زیاده روی نکردن در خوردن و آشامیدن 19
- ج) شناخت ریشه روانی بیماری ها 21
- یک _ بهداشت دست 22
- د) رعایت بهداشت 22
- اشاره 22
- چهار _ بهداشت خوراک 23
- دو _ بهداشت دندان 23
- سه _ بهداشت لباس 23
- الف) درمان و شفای درد در آیینه روایات 25
- 2. درمان 25
- اشاره 25
- اشاره 26
- ب) درمان با نسخه های طبیعی (غذا درمانی) 26
- یک _ عسل 27
- دو _ انگور 28
- سه _ خرما 29
- چهار _ انار 31
- پنج _ انجیر 31
- شش _ زیتون 32
- اشاره 33
- هفت _ کدوبن 33
- 3. عوامل پیدایش طب اسلامی 33
- الف) نقش قرآن در پیدایش طب نبوی 34
- ج) اثرگذاری طب القرآن و طب النبوی بر پزشکی اسلامی 35
- ب) بهره گیری دانشمندان مسلمان از طب نبوی 35
- الف) اثرگذاری دانشمندان مسلمان بر پزشکان غربی 37
- اشاره 37
- 4. نقش طب اسلامی در پیشرفت دانش پزشکی 37
- ب) نوآوری های پزشکان مسلمان 39
- یک _ نوآوری در پزشکی داخلی 39
- اشاره 39
- سه _ نوآوری در دانش کالبدشکافی 41
- دو _ نوآوری در درمان اطفال1 41
- چهار نوآوری در علم جراحی 43
- پنج _ نوآوری در چشم پزشکی 44
- اشاره 45
- فصل سوم: اخلاق پزشکی در اسلام 45
- 1. اخلاق فردی 45
- الف) توجه به معنویت و تقوا 45
- اشاره 45
- ب) بردباری 47
- ج) نفی خودمحوری و غرور پزشکی 47
- د) خوش اخلاقی 48
- ه_) بی توجهی به امور مادی 49
- و) احساس مسئولیت 50
- الف) رازداری 51
- اشاره 51
- ز) وقت شناسی 51
- 2. اخلاق حرفه ای 51
- ج) ایجاد امیدواری در بیمار 53
- ب) رعایت حال محرومان و مستضعفان 53
- یک _ دقت در تشخیص بیماری 54
- د) حفظ جان بیمار و دقت در پزشکی 54
- اشاره 54
- ه_) دقت در تجویز دارو 55
- دو _ دقت در مراقبت از بیمار 55
- و) مداخله نکردن پزشکان متخصص در موارد خارج از تخصص خود 57
- ز) خدمت در مناطق محروم 58
- ح) تلاش در امر پژوهش برای ارتقای سطح علمی و کسب تخصص 59
- ط) آگاهی کامل پزشک از مسائل فقهی حرفه اش 61
- 1. عوامل تهدیدکننده 63
- الف) فراموشی اخلاق پزشکی 63
- اشاره 63
- فصل چهارم: آسیب شناسی حرفه پزشکی 63
- اشاره 63
- ب) گسترش فساد در جامعه امروز 64
- د) رفتارهای ناشایست حرفه ای1 65
- ج) سهل انگاری در انطباق امور پزشکی با موازین شرعی 65
- ه) قصور پزشکی1 66
- 2. راهکارهای کاهش آسیب ها 67
- الف) جبران نارسایی های پزشکی 1 67
- اشاره 67
- ب) ایجاد روحیه خودباوری و توجه به مطالعات و تحقیقات پزشکی1 69
- اشاره 70
- اشاره 70
- الف) نگاه و لمس 70
- فصل پنجم: احکام پزشکی 70
- معاینه و درمان 70
- ب) درمان و تجویز دارو 73
- ج) آثار منفی درمان جنس مخالف 75
- 1. سیاست گذاری های رسانه در مورد پزشکی در اسلام 77
- فصل ششم: همراه با برنامه سازان 77
- اشاره 77
- اشاره 77
- الف) توجه به تاریخ درخشان پزشکی در اسلام و مشرق زمین 79
- ب) توجه به جنبه های اخلاقی پزشکی در اسلام 81
- اشاره 82
- 2. پیشنهادهای برنامه ای 82
- الف) ترویج فرهنگ پزشکی 82
- ب) ماجراهای فرعی 82
- ج) گفتار مجری و زیرنویس 83
- دو _ تهیه گزارش 84
- اشاره 84
- یک _ گفت وگوی ویژه خبری 84
- د) برنامه های کودک، نوجوان و جوان1 84
- ه) برنامه هایی برای مردم 84
- پنج _ برنامه میزگرد و گفت وگو 85
- سه _ ساخت مجموعه های تاریخی1 85
- چهار _ ساخت برنامه مستند 85
- پرسش های مسابقه ای 86
- شش _ محورهای برون مرزی 86
- پرسش های مردمی 87
- پرسش های کارشناسی 88
- اشاره 91
- الف) طب سنتی و گیاهان دارویی 91
- معرفی منابع برای مطالعه بیشتر 91
- ب) اسلام و پزشکی 93
- ج) تاریخ پزشکی 95
- د) احکام پزشکی 96
- ه) اخلاق پزشکی 97
- و) نشریات 98
- کتاب نامه 99
نبض شناسی، طب سوزنی و تشریح و فیزیولوژی نیز در آن دیده می شود».(1)
ه_) طب در هند قدیم
«کتب باستانی هند، حکایت از پیشرفت هندی ها در امر بهداشت و طب در حدود دو هزار سال قبل از میلاد می نماید. از جمله به علت توسعه علم تشریح و رواج تشریح جسد، جراحی هندی توسعه زیادی یافته بود که تا قرون اولیه میلادی نیز ادامه داشت».(2)
و) طب یونانی
«تکیه بر دلایل عقلی و منطقی در زمینه شناخت و معالجه امراض، براساس ساختمان و عمل اعضا، طب یونانی را به طور چشم گیری متمایز می ساخت و این امر با ظهور بقراط به اوج خود رسید، بقراط مبنای تجربی را بنیان نهاد و به «پدر علم طب» ملقب گشت».(3)
ز) طب رومی
«طب رومی دنباله طب یونانی است. این طب از یونان به روم، از آنجا به اسکندریه و بعد به مکاتب انطاکیه، شام، اُدیسا و عاقبت از طریق جندی شاپور به بغداد راه یافت. وجود طبیب بزرگی چون جالینوس، به طب رومی جایگاه ویژه ای می بخشید. او در اسکندریه، به آثار پزشکانی که قبل از وی می زیستند، دست یافت و علم تشریح و فیزیولوژی را به مرحله جدیدی وارد نمود».(4)
1- مجله مشکوه، ش 39، تیر 1372، ص 53.
2- مجله مشکوه، ش 39، تیر 1372، ص 48.
3- مجله مشکوه، ش 39، تیر 1372، ص 41.
4- مجله مشکوه، ش 39، تیر 1372، ص 33.