- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- 2. هدف پژوهش 5
- فصل اول: کلیات 5
- 3. پرسش های پژوهش 5
- اشاره 5
- 1. ضرورت پژوهش 5
- 5. پیشینه پژوهش 6
- 4. فرضیه های پژوهش 6
- 7. واژه شناسی 7
- اشاره 7
- ب) زیبایی 7
- الف) دین 7
- 6. جایگاه زیبایی های دین و زندگی دینی 7
- اشاره 7
- یک _ تعریف شش گانه زیبایی 8
- اول _ مکتب درونی1 8
- دو _ مکتب های سه گانه زیبایی شناسی 8
- اشاره 8
- دوم _ مکتب عینی1 9
- سوم _ مکتب دو قطبی 10
- ج) زندگی دینی 10
- و) زیبایی های دینی 11
- 8. جنبه های گوناگون موضوع 11
- د) زیبایی محسوس 11
- ه_) زیبایی معقول 11
- 9. کاربرد رسانه ای پژوهش 12
- اشاره 13
- الف) خاستگاه زیبایی 13
- 1. زیبایی از دیدگاه دین 13
- فصل دوم: دین و زیبایی شناسی 13
- اشاره 13
- ب) معیار زیبایی 15
- اشاره 15
- اشاره 16
- سه _ عوامل «زیبا انگاری» 16
- یک _ زیبا بودن با زیبا دیدن متفاوت است 16
- دو _ زیبایی، نسبی نیست 16
- اول _ جهل 17
- دوم _ مادی نگری 17
- چهارم _ تعصب های بی اساس 19
- سوم _ وسوسه شیطان 19
- اشاره 20
- پنجم _ پیروی از هوا و هوس 20
- ج) دسته بندی زیبایی 20
- یک _ تعریف و ویژگی های زیبایی محسوس 21
- اول _ همگانی بودن 21
- اشاره 21
- دوم _ درک آسان 22
- سوم _ فناپذیری 22
- چهارم _ ضعف 23
- اشاره 23
- دو _ تعریف و ویژگی های زیبایی معقول 23
- اول _ نیازمندی به ابزار ادراکی ویژه 24
- دوم _ خالص تر و قوی تر بودن 25
- سوم _ لذت بخش تر بودن 26
- چهارم _ جاودانگی 26
- پنجم _ قرار داشتن در طول زیبایی محسوس 27
- د) اصل زیبایی 28
- ه_ ) زیبایی های محسوس 33
- اشاره 33
- نظریه اول _ دنیاگرایی 33
- اشاره 33
- نظریه های مربوطه به زیبایی های محسوس (دنیا) 33
- نظریه دوم _ دنیاگریزی 34
- و) زیبایی های معقول 36
- نظریه سوم _ دنیاگذری 36
- الف) دین، زیباست 38
- اشاره 38
- 2. دین از منظر زیبایی شناسی 38
- اشاره 38
- یک _ خاستگاه دین، زیباست 38
- اول _ کمال 39
- دوم _ تناسب 39
- سه _ دین با معیارهای زیبایی، هم خوانی دارد 39
- اشاره 39
- دو _ دین، خاستگاه زیبایی است 39
- چهارم _ سودمندی 40
- پنجم _ توازن 40
- سوم _ لذت 40
- ب) زندگی دینی، زیباست 41
- اشاره 42
- 1. زیبایی های دین در حوزه اندیشه (زیبااندیشی) 42
- فصل سوم: بازتاب زیبایی های دین در زندگی بشر 42
- اشاره 42
- اشاره 43
- الف) زیبااندیشی درباره جهان هستی 43
- یک _ اعتقاد به خالق 43
- اشاره 43
- آثار زیبای اعتقاد به خدا 44
- دو _ خوش بینی نسبت به خالق 47
- اشاره 47
- آثار زیبای خوش بینی به خالق 49
- سه _ خوش بینی به نظام جهان 51
- اشاره 51
- آثار زیبای اندیشه خوش بینی به نظام جهان 53
- اشاره 55
- چهار _ ایمان به معنادار بودن جهان 55
- آثار زیبای اندیشه معناداری جهان 56
- اشاره 59
- پنج _ مزرعه اندیشی دنیا 59
- آثار زیبای «مزرعه اندیشی دنیا» 60
- ب) زیبااندیشی درباره انسان 62
- اشاره 62
- یک _ انسان، جانشین خداست 63
- دو _ انسان، آزاد است 64
- سه _ انسان، دو بعدی است 66
- چهار _ انسان، بنده خداست 68
- سوم _ ازدواج سبب دست یافتن به کمالات معنوی است 71
- یک _ خانواده، نهادی مقدس است 71
- دوم _ ازدواج مشروع، تضمین کننده بقای نسل پاک بشر است 71
- ج) زیبااندیشی درباره خانواده 71
- اشاره 71
- اول _ ازدواج، امری مطلوب و مورد تأکید خداوند است 71
- اشاره 71
- چهارم _ خدمت به خانواده سبب پاداش است 72
- پنجم _ خداوند به خانواده توجه دارد 72
- دو _ زن، مکمل مرد است 73
- یک _ حاکمیت اجتماعی از آن خداست 76
- د) زیبااندیشی در اجتماع 76
- اشاره 76
- دو _ تکامل انسان در گرو تکامل اجتماع است 79
- سه _ نژاد موجب برتری نیست 82
- چهار _ برترین های اجتماع 85
- پنج _ ضعیف بینی باطل 86
- شش _ حکومت متحده جهانی 87
- الف) زیبامنشی در ارتباط انسان با خدا 90
- یک _ احساس ارتباط با خالق توانا 90
- 2. زیبایی های دین در حوزه روح و روان (زیبا منشی) 90
- اشاره 90
- اشاره 90
- دو _ احساس حضور نزد پروردگار 91
- سه _ فروتنی 92
- چهار _ خوف و رجا 93
- پنج _ توکل 94
- شش _ رضا 95
- هفت _ عشق به خدا 96
- هشت _ خلوص نیّت 97
- یک _ فروتنی 98
- اشاره 98
- اشاره 98
- ب) زیبامنشی در ارتباط با دیگران 98
- آثار مثبت فروتنی 99
- دو _ احساس مسئولیت 100
- سه _ نوع دوستی و محبت 101
- چهار _ روحیه تعاون 102
- پنج _ عزت نفس 103
- شش _ شجاعت 105
- یک _ کرامت نفسانی 106
- اشاره 106
- ج) زیبامنشی در ارتباط انسان با خود 106
- دو _ احساس نیاز 107
- سه _ ترس از نفس اماره 108
- چهار _ بازگشت به فطرت 108
- اشاره 109
- الف) زیباروشی در ارتباط انسان با خدا 109
- اشاره 109
- یک _ عبادت 109
- 3. زیبایی های دین در حوزه رفتار بشر (زیباروشی) 109
- دو _ شکر 110
- سه _ توبه و تضرع 111
- چهار _ بزرگداشت شعایر الهی 113
- پنج _ دعا 113
- اشاره 114
- ب) زیباروشی در ارتباط انسان با خویش 114
- یک _ تکریم خویش 114
- دو _ تهذیب نفس 115
- سه _ علم آموزی 117
- چهار _ خودآرایی 118
- پنج _ محاسبه 119
- شش _ سامان دهی امور 120
- یک _ عدالت و رعایت حقوق 121
- اشاره 121
- ج) زیباروشی در ارتباط انسان با دیگران 121
- دو _ امانت داری 123
- سه _ احسان 124
- چهار _ انفاق 126
- پنج _ بخشایش 128
- شش _ وفای به عهد 130
- هفت _ ایثار 131
- 1. آسیب ها 133
- الف) آسیب های داخلی 133
- فصل چهارم: آسیب شناسی زیبانگری به زندگی دینی و راه کارهای اصلاحی 133
- یک _ انحراف در مسیر حکومت و ولایت 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- دو _ استفاده ابزاری از دین 134
- چهار _ التقاط فکری 134
- سه _ نگرش تک بُعدی به دین 134
- ب) آسیب های خارجی 135
- یک _ تهاجم فرهنگی 135
- اشاره 135
- سه _ ترویج تضاد دین با علم 136
- دو _ زشت معرفی کردن دین 136
- الف) راه کارهای اصلاحی فردی 137
- ب) راه کارهای اصلاحی اجتماعی 137
- اشاره 137
- 2. راه کارهای اصلاحی 137
- ج) راه کارهای اصلاحی حکومتی 138
- د) راه کارهای اصلاحی فرهنگی 139
- 2. بررسی برنامه های پخش شده 140
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 140
- اشاره 140
- 1. سیاست های کلان 140
- الف) سوژه ها و قالب ها 142
- اشاره 142
- 3. راه کارهای پرداختن به زیبایی های دین در رسانه 142
- ب) گفتارها و رفتارها 143
- ج) صحنه 143
- 5. پرسش های کارشناسی 144
- د) گفت وگو و میزگرد 144
- 4. پرسش های مردمی 144
- کتاب نامه 145
واقعیات او) می شود».(1)
پنجم _ پیروی از هوا و هوس
پنجم _ پیروی از هوا و هوس
هوا و هوس های نفسانی همچون گرد و غباری از نورافشانی عقل جلوگیری می کنند و مانع زیبانگری می شوند. خداوند در کتاب جاوید هدایت خود می فرماید:
پس آیا دیدی کسی را که هوس خویش را معبودش قرار داده و خدا او را دانسته گمراه گردانیده و بر گوش او و دلش مهر زده و بر دیده اش پرده نهاده است؟ پس از خدا، چه کسی او را هدایت خواهد کرد؟ آیا پند نمی گیرید؟(2)
بنابراین، به آسیب پذیری تشخیص زیبایی در انسان پی می بریم و درمی یابیم که شبهه بیان شده، اساس درستی ندارد. در مباحث آینده، به رابطه دین با زیبایی بیشتر می پردازیم و در واقع، پاسخ کامل به این شبهه را در آنجا می یابید.(3)
ج) دسته بندی زیبایی
اشاره
ج) دسته بندی زیبایی
از دیدگاه دین، زیبایی به دوگونه «محسوس» و «معقول» تقسیم می شود. البته این تقسیم بندی به نگرش دینی بستگی ندارد. علت این تقسیم بندی، اختلاف در عالم موجودات است. فیلسوفان، عالم وجود را
1- محمد محمدی ری شهری، میزان الحکمه، قم، دارالحدیث، 1383، چ 4، ج 2، ص 936.
2- «اَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلهَهُ هَواهُ وَ اَضَلَّهُ اللّهُ عَلی عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلی سَمْعِه وَ جَعَلَ عَلی بَصَرِه غِشاوَهٌ فَمَنْ یَهْدیهِ مِنْ بَعْدِ اللّهِ اَفَلا تَذَکَّرُونَ». جاثیه: 23
3- برای مطالعه بیشتر در زمینه آسیب پذیری انسان در تشخیص زیبایی، از دیدگاه قرآن نک: انعام: 43 و 122؛ نمل: 24؛ عنکبوت: 38؛ یونس: 12؛ فاطر: 8 ؛ غافر: 37؛ حجر: 39.